Ba Lan 'nuôi' Mỹ để được... ngang hàng phương Tây?

Việc trang bị các phi đội F-35 mang ý nghĩa chiến lược quan trọng, giúp Ba Lan đứng 'ngang hàng' với các nước Tây Âu đã và đang dùng F-35.

Dốc hầu bao nuôi lính Mỹ

Ba Lan đang chi bao nhiêu tiền để Mỹ duy trì lực lượng đồn trú của mình trên lãnh thổ quốc gia Đông Âu này? Theo một số nguồn tin, Ba Lan hiện chi tới 50 triệu USD/năm để duy trì sự hiện diện của 5.500 lĩnh Mỹ. Một phần chi phí này do Bộ Quốc phòng Ba Lan chi trả, chủ yếu gồm các chi phí ở, khí đốt, nước và điện, cũng như khoản thanh toán cho các thành phố.

Đài RMF FM dẫn một nguồn tin tiết lộ: “Khoản chi phí lớn hơn nhiều sẽ được sử dụng để lắp đặt thiết bị mới và xây dựng nhà ở, nhà kho, nhà chứa máy bay và các cơ sở hạ tầng khác". Chi phí dự kiến sẽ không vượt quá 2 tỷ USD (trong thời gian xây dựng). Tuy nhiên, theo các nguồn của RMF FM thì các chi phí này có thể lên tới gần 1 tỷ USD.

Binh sĩ Mỹ tham gia một lễ duyệt binh tại thủ đô Warsaw của Ba Lan

Việc nâng cấp căn cứ không quân ở thị trấn Powidz, miền Tây Ba Lan, để triển khai 1 lữ đoàn xe bọc thép sẽ chiếm phần chi phí lớn nhất, khoảng 260 triệu USD. Số tiền này sẽ được ngân sách Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) chi trả gần như hoàn toàn trong chương trình đầu tư cơ sở hạ tầng quốc phòng.

RMF FM cũng cho biết, chi phí xây dựng cơ sở hạ tầng khác, như căn cứ triển khai máy bay không người lái Reaper ở trung tâm thành phố Lask của Ba Lan, sẽ rẻ hơn nhiều. Thêm vào đó các cơ sở mới được lên kế hoạch xây dựng từ lâu cũng sẽ phục vụ cho nhu cầu của quân đội Ba Lan.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần ám chỉ rằng ít nhất một bộ phận quân Mỹ đang đồn trú ở Đức có thể chuyển sang Ba Lan. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng vẫn chưa được đưa ra. Theo một số nguồn tin, từ 35.000-42.000 lính Mỹ vẫn triển khai tại Đức. Các cuộc thảo luận về việc di chuyển lính Mỹ đến Đông Âu, gần tỉnh Kaliningrad của Nga, diễn ra từ năm 2014.

Binh sĩ Ba Lan (phải) hướng dẫn đồng nghiệp Mỹ sử dụng súng chống tăng

Ngoài ra, theo Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Ba Lan Mariusz Blaschak, đến năm 2026, Ba Lan sẽ chi 185 tỷ zloty (43 tỷ euro) cho việc hiện đại hóa quân đội. Ông cho biết, chi phí mua các máy bay chiến đấu F-35 hiện đại của Mỹ vẫn đang được thảo luận.

Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan nói: “Tôi cho rằng chúng ta có thể đồng ý về một mức giá tương tự như những gì chính phủ Bỉ đã trả cho cùng số máy bay chiến đấu F-35”. Hiện máy bay tiên tiến nhất của Không quân Ba Lan là dòng F-16 nâng cấp.

Trước đó, ngày 11/9, Bộ Ngoại Giao Mỹ đã chấp thuận thương vụ bán 32 máy bay chiến đấu F-35 của hãng Lockheed Martin cho Ba Lan, với tổng giá trị 6,5 tỷ USD. Hồi tháng 4, Lầu Năm Góc đã báo cáo Quốc hội Mỹ về kế hoạch bán máy bay loại này cho Ba Lan, một thành viên của NATO, cũng như Hy Lạp, Romania, Tây Ban Nha và Singapore.

Trong một tuyên bố, một quan chức Lầu Năm Góc cho hay, thương vụ này sẽ thúc đẩy những đóng góp của Ba Lan cho NATO, và giảm sự phụ thuộc của nước này vào các trang thiết bị của Nga.

Lính Mỹ khai hỏa trong cuộc tập trận chung với binh sĩ Ba Lan mang tên Saber Strike

Ngoài ra, Ba Lan cũng đang tìm cách mua một loạt tên lửa chống tăng Javelin và 5 máy bay vận tải Hercules từ Mỹ. Hồi đầu tháng 9, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Mariusz Błaszczak cho biết ông đã tham gia ký vào lá thư gửi yêu cầu chính thức cho Cơ quan Hợp tác An ninh Quốc phòng Lầu Năm Góc (DSCA).

Ông Błaszczak nêu rõ Ba Lan quan tâm đến việc mua 180 tên lửa chống tăng có điều khiển Javelin và 60 bệ phóng cùng với gói huấn luyện và hậu cần. Thư yêu cầu cũng liên quan đến việc mua 5 máy bay vận tải C-130 Hercules của quân đội Mỹ.

Hồi tháng 2 vừa qua, Chính phủ Ba Lan đã ký một thỏa thuận mua 20 hệ thống pháo phản lực HIMARS từ Mỹ với giá 414 triệu USD.

Tham vọng ngang hàng phương Tây

Việc Ba Lan ngày càng xích lại gần Mỹ và tăng cường hợp tác quân sự với “anh cả” trong khối NATO không chỉ thu hút sự chú ý của Nga mà còn được giới quan sát châu Âu quan tâm. Việc Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump phê chuẩn hợp đồng bán 32 chiếc F-35 cho Ba Lan được đánh giá có ý nghĩa rất lớn.

Theo giới phân tích châu Âu, F-35 nổi tiếng là đắt tiền và thời giá năm 2012 cho thấy chương trình F-35 của Lầu Năm Góc đã khiến ngân sách của Mỹ tốn 400 tỷ USD. Phát biểu với báo giới hôm 14/9, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Mariusz Błaszczak cho biết ngân sách mà Ba Lan phải chi cho thương vụ này là 6,5 tỷ USD, tính từ nay cho đến năm 2026.

Mỹ đã chấp thuận bán 32 chiếc F-35 cho Ba Lan

BBC bình luận rằng, đây là một khoản kinh phí rất lớn đối với Ba Lan, khiến người ta đặt ra câu hỏi liệu Ba Lan có đủ khả năng sử dụng hết các tính năng của F-35 hay không? Nói một cách ngắn gọn là Không quân Ba Lan có nhất thiết phải sử dụng đến 32 chiếc F-35 thế hệ 5 hay không?

Trước đây, Ba Lan tập trung vào các lực lượng thiết giáp và bộ binh. Tại Legnica (Legnitz) nằm ở phía Tây Nam Ba Lan có căn cứ xe tăng lớn của Liên Xô và Ba Lan, được cho là sẵn sàng tấn công sang các nước NATO nếu xảy ra chiến tranh. Lực lượng Khối Hiệp ước Warsaw chỉ trang bị cho Ba Lan các máy bay hạng nhẹ.

Cho đến thập niên 1980, trong chương trình hiện đại hoá không quân 1981-1985, Ba Lan mới được phép đặt hàng một loạt máy bay hiện đại thời đó từ Liên Xô, gồm 8 máy bay tiêm kích MiG-25P, 96 tiêm kích MiG-23MF, 82 máy bay ném bom Su-22, 36 chiếc Su-25 và hàng chục trực thăng. Tuy nhiên, chương trình này không được hoàn tất vì những biến động năm 1989.

Máy bay chiến đấu Su-22 của Ba Lan

Kể từ sau khi khối Hiệp ước Warsaw giải tán và Liên Xô sụp đổ (1991), không quân Ba Lan về cơ bản không có trang bị mới.

Theo giới chức Ba Lan, Warsaw thực sự có nhu cầu hiện đại hoá không quân, thay toàn bộ các máy bay cũ do Liên Xô chế tạo. Trên thực tế, sau 20 năm gia nhập NATO, Ba Lan vẫn còn nhiều máy bay chiến đấu lỗi thời như Su-22, thậm chí MiG-29. Để phù hợp với hoạt động tác chiến cùng NATO, Ba Lan đã dần dần trang bị chiến đấu cơ F-16 của Mỹ.

Hiện nay, Ba Lan đã có 48 chiếc F-16, song có ý kiến cho rằng Ba Lan chỉ cần tăng thêm các phi đội F-16 là đủ mà không cần đến F-35. Tuy nhiên, ông Tomasz Smura, Giám đốc văn phòng nghiên cứu thuộc Quỹ Casimir Pulaski ở Warsaw được dẫn lời đánh giá rằng “máy bay F-35 sẽ mở ra một loạt cơ hội mới cho Không quân Ba Lan trong những thập niên tới, nhờ tính năng tàng hình và khả năng tác chiến đa dạng mà hiện Ba Lan không có”.

Ba Lan nhìn Đông hướng Tây?

Một số nguồn tin cho biết, nhiều khả năng 4 chiếc F-35A đầu tiên sẽ được chuyển đến Ba Lan vào năm 2024. Đợt giao hàng tiếp theo sẽ được thực hiện trong năm 2024 và 16 chiếc còn lại sẽ được giao nốt vào năm 2030.

Giới phân tích châu Âu thừa nhận, việc trang bị các phi đội F-35 mang ý nghĩa chiến lược quan trọng, giúp Ba Lan đứng “ngang hàng” với các nước Tây Âu đã và đang dùng F-35. Theo Hãng thông tấn Nhà nước Ba Lan (PAP), nhờ dàn F-35, Ba Lan sẽ là đối tác không quân với Đan Mạch, Hà Lan, Anh và Italy tại châu Âu. Ngoài EU, chỉ có Thổ Nhĩ Kỳ, Australia và Canada được Mỹ bán cho F-35.

Trong chuyến thăm Washington hồi tháng 6/2019, Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda đã đề xuất nước này sẽ xây dựng một căn cứ quân sự để Mỹ luân chuyển quân sang đồn trú. Ba Lan muốn tự bỏ ra 2 tỷ USD cho dự án này và đặt tên là Căn cứ Trump (Fort Trump).

Mặc dù hoan nghênh ý tưởng của Tổng thống Ba Lan, song ông Trump không đưa ra ý kiến về việc Mỹ sẽ đồng ý lập căn cứ vĩnh viễn tại quốc gia Đông Âu này.

Theo Đông Triều/Đất Việt Link Gốc:           Copy Link
http://baodatviet.vn/quoc-phong/binh-luan-quan-su/ba-lan-nuoi-my-de-duoc-ngang-hang-phuong-tay-3388436/

Tags: Ba Lan  |  F 35  |  không quân  |  chi phí  |  chiến đấu  |  quốc phòng  |  trang bị  |  Châu Âu