Các nước Baltic muốn nhập vào Bắc Âu chỉ vì sợ Nga?

Xoá bỏ quá khứ không phải là xây dựng nền tảng cho niềm tin, giới chính trị tại các quốc gia vùng Baltic có thể ngậm quả đắng bởi động thái này...

Quyết đoạn tuyệt với quá khứ Xô viết

Bloomberg ngày 4/1/2017 cho biết: “Nếu bạn có suy nghĩ ba nước vùng Baltic - Lithuania, Latvia và Estonia - là các nước Đông Âu, các nước thuộc Liên Xô cũ thì hãy cẩn thận, không nên nói ra như vậy với giới chính trị tại các quốc gia đó. Họ đang tự hào họ là các nước Bắc Âu, do vậy họ sẽ có vấn đề với những người trái quan điểm”.

Sự thể là tuần trước, các đại sứ đại diện cho ba nước Baltic ở Đức đã ký một công văn gửi nhật báo Die Zeit của nước này, yêu cầu đưa các nước Baltic khỏi một loạt bài viết về các nước thuộc Liên Xô cũ, nhân dịp tròn 25 năm ngày chế độ Xô viết tan rã.

Theo nội dung công văn thì các nước Baltic không phải ba quốc gia của Liên Xô cũ, mà đó là ngộ nhận từ sự sáp nhập bất hợp pháp của Moscow.

Quân đội NATO tại vùng Baltic

Quân đội NATO tại vùng Baltic

Ông Artis Pabriks, cựu Bộ trưởng Ngoại giao Latvia, bây giờ là thành viên Nghị viện châu Âu (EP) chia sẻ trên kênh Division rằng: 'Liên Hiệp Quốc đã chính thức thay đổi tình trạng của các quốc gia Baltic từ Đông Âu đến Bắc Âu. Đây chính là nơi mà chúng ta cần phải đến'.

Còn ông Marko Mihkelson, người đứng đầu Ủy ban đối ngoại Quốc hội Estonia thì hân hoan: 'Điều đó làm cho chúng ta có cảm giác hoàn hảo trong điều kiện địa lý và địa chính trị hiện nay'.

Trước đó vào năm 2014, khi The Guardian thiết lập mạng lưới mới ở phía Đông châu Âu đã gọi các nước vùng Baltic là những quốc gia Đông Âu, ngay lập tức Đại sứ Litva ở London phản đối rằng đất nước bà không phải là quốc gia thuộc Liên Xô cũ.

Tổng thống Estonia lúc đó làToomas Hendrik Ilves thì bực bội : 'Có lẽ theo The Guardian thì Hoa Kỳ là thành phần của cựu Đế quốc Anh”.

Tại sao giới chính trị tại các nước vùng Baltic lại cương quyết đoạn tuyệt với quá khứ của mình một cách cực đoan như vậy?

Sợ Nga

Không thể phủ nhận rằng thực sự các nước vùng Baltic rất lo sợ thế và lực của nước Nga có thể khiến cho các quốc gia này bị mất đi nhiều cơ hội.

Thậm chí các nước vùng Baltic sẵn sàng chấp nhận sự hiểm nguy với vị trí tiền tiêu trong đối trọng giữa Nga và NATO. Điều này có cả nguyên nhân của quá khứ và lý do của thực tại.

Ngược dòng lịch sử, Latvia, Lithuania và Estonia đã chịu sự thống trị của đế chế Nga trong gần hai thế kỷ. Quân đội của đế chế Nga luôn xem Latvia, Lithuania và Estonia là vùng đệm để đối phó với sự đe doạ tấn công từ hướng Bắc hoặc hướng Tây qua biển Baltic.

Đây là những trang sử không dễ xoá nhoà với những nhà hoạch định chiến lược tại các quốc gia nhỏ bé này.

Còn với lịch sử mấy chục năm nằm trong thành phần Liên Xô - nhưng không phải là ý nguyện của mình, mà chỉ là đối tượng của quy hoạch kinh tế và chính sách di cư - lịch sử các nước Baltic thời Xô viết là lịch sử của những thực thể chính trị nhỏ bé, bị Moscow hạn chế nhiều quyền lợi và quyền lực.

Đặc biệt, vấn đề di dân hình thành nên thành phần thiểu số nói tiếng Nga trong cộng đồng dân cư tại các quốc gia vùng Baltic đã tạo ra một di sản lâu dài cho các quốc gia này thời hậu Xô viết. Và di sản đó đã thực sự đe doạ sự độc lập của các nước vùng Baltic với nước Nga, khi phe đại diện cho dân số nói tiếng Nga ở Latvia đã giành được đa số phiếu trong cuộc bầu cử quốc hội Latvia vừa qua.

Rõ ràng với giới chính trị tại các quốc gia vùng Baltic thì việc đoạn tuyệt với quá khứ Xô viết có thể không được họ nhìn nhận là xúc phạm lịch sử mà là nhằm tránh hậu hoạ cho hiện tại và cho cả tương lai đất nước của họ. Bởi lẽ, sẽ có lúc yếu tố Nga ở cả trong nước và ngoài biên giới quốc gia có thể đưa chính thể tại các quốc gia này vào tầm ảnh hưởng của Moscow.

Sợ phương Tây bỏ rơi

Theo Bloomberg thì các nước nhỏ bé và nghèo đói luôn đối mặt với một vấn đề lớn, đó là luôn bị lãng quên trên bản đồ chính trị thế giới, mà để làm đổi thay vị thế đó thì rất lâu và không phải lúc nào cũng thành công.

Theo giới đầu tư từ New York, London đến Singapore, thì 'hậu Xô viết' thực tế có nghĩa là 'Nga' và 'Đông Âu' có nghĩa là 'hậu Xô viết'. Điều đó gợi mở về về nguy cơ một cuộc xâm lược tiềm tàng của Nga.

Tờ báo Mỹ cho rằng điều đó khiến cho chính phủ các nước Baltic không được giới chính trị phương Tây đánh giá cao và đặt nhiều kỳ vọng. Chẳng hạn Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) là một liên minh quân sự, song họ vẫn chưa hoàn toàn xem các nước Baltic có khoảng cách thực sự với Nga. Phải nằm vào vị thế của Ba Lan – một thành viên quan trọng của cả NATO và EU – thì mới đủ cho niềm tin của phương Tây.

Rõ ràng, với thực tế đã được định hình bởi điều kiện tự nhiên và di sản của lịch sử, các nước vùng Baltic không dễ dàng làm thay đổi vị thế mang tính mặc định, để qua đó làm thay đổi vai trò của mình.

Phải chăng họ chọn đoạn tuyện với quá khứ Xô viết là lựa chọn tốt nhất và duy nhất trong lúc này để phương Tây chú ý đến họ, không bỏ rơi họ?

Việc chính quyền các nước vùng Baltic luôn thể hiện sự thù địch với Moscow có thể được nhận diện là “hành động lấy niềm tin” với phương Tây của họ.

Các nước vùng Baltic sẵn sàng chấp nhận đóng vai trò tiền tiêu trong đối trọng Nga – NATO cũng có thể được xem là thực hiện “chiến lược lấy lòng phương Tây” của họ.

Tuy nhiên, phương Tây có sẵn sàng thay lòng hay chưa thì không biết, song có một điều nhận thấy ngay đó là nếu niềm tin có được bằng đoạn tuyệt quá khứ thì niềm tin đó sẽ không bền vững, bởi nó không có nền tảng – xoá bỏ quá khứ không phải là xây dựng nền tảng cho niềm tin.

Do vậy, giới chính trị tại các quốc gia vùng Baltic có thể ngậm quả đắng bởi động thái này.

>> Xem thêm: Kịch bản đánh chiếm Baltic trong 60 giờ: Mỹ có gì mới để đối đầu Nga?

Theo Ngọc Việt/Baodatviet.vn

Tags: các nước vùng Baltic  |  Lithuania  |  Latvia  |  Estonia  |  Hậu Xô viết  |  Liên Xô cũ  |  Bắc Âu  |  netnews.vn

Video bạn có thể quan tâm

Báo Mỹ: Pháo điện từ đủ sức khống chế Nga tại Baltic