Chuyến thăm châu Á của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ có gì?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ vừa kết thúc chuyến công du châu Á lần thứ hai sau chưa đầy 4 tháng nhậm chức.

Cùng điểm lại kết quả của chuyến đi này của ông tại 4 nước Hàn Quốc, Thái Lan, Philippines và Việt Nam.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp gỡ Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark T. Esper tại Hà Nội ngày 20/11. Ảnh: ĐSQ Mỹ

Trước đó, nhậm chức được 2 tuần, tân Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark T. Esper đã lên đường cùng Ngoại trưởng Mike Pompeo sang châu Á với 5 điểm dừng chân là Úc, New Zealand, Nhật Bản, Hàn Quốc và Mông Cổ. Trước chuyến đi này, một quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ đã tiết lộ rằng ông Esper rất mong muốn có thêm thời gian tại châu Á để đối thoại trực tiếp với các đồng minh và đối tác.

Mong muốn này nhanh chóng được Bộ trưởng Esper hiện thực hóa khi bắt đầu chuyến công du thứ hai sang 4 nước Hàn Quốc, Thái Lan, Philippines và Việt Nam từ ngày 13-21/11. Nhiều chuyên gia hoài nghi động thái này là để xoa dịu các nước trong khu vực, vì tại Hội nghị Thượng đỉnh Đông Nam Á diễn ra ở Bangkok trước đó không lâu, Tổng thống Trump đã làm một số đồng minh châu Á thất vọng khi chỉ cử Cố vấn An ninh quốc gia Robert O'Brien và Bộ trưởng Thương mại Wilbur Ross tới dự. Tuy nhiên, cũng nhiều ý kiến cho rằng chuyến thăm thứ hai trong vòng 4 tháng là 'không đơn giản', cho thấy tầm quan trọng của khu vực châu Á trong chính sách của Lầu Năm Góc nói riêng, của Mỹ nói chung.

Tại Hàn Quốc: Thiện chí

Điểm đến đầu tiên trong chuyến công du châu Á lần hai là Hàn Quốc. Bộ trưởng Esper đã tham dự Hội nghị Tham vấn An ninh (SCM) lần thứ 51 với người đồng cấp và các quan chức Hàn Quốc. Tại đây, ông Esper cho hay Mỹ có thể điều chỉnh cuộc diễn tập quân sự chung với Hàn Quốc vào năm sau nhưng không nói cụ thể sẽ điều chỉnh như thế nào và mọi điều chỉnh sẽ được cân nhắc cùng với sự tham vấn của Hàn Quốc.

Trên thực tế, động thái này là nhằm thể hiện thiện chí cho các hoạt động đàm phán với Triều Tiên. Bởi lẽ từ trước nay, diễn tập quân sự Mỹ-Hàn luôn được Triều Tiên xem là một sự chuẩn bị cho các cuộc tấn công nước này và là động thái cản trở đàm phán phi hạt nhân hóa Mỹ-Triều. Tuy nhiên, ông Esper khẳng định đây không phải là một sự nhượng bộ đối với Triều Tiên.

Tại Thái Lan: Biển Đông là tâm điểm

Rời Hàn Quốc, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ tới Thái Lan tham dự Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN-Mỹ trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN+. Dù Thái Lan chọn chủ đề Hội nghị lần này là 'An ninh bền vững' thì Biển Đông vẫn trở thành tâm điểm của cuộc thảo luận.

Chủ đề 'An ninh bền vững' có lẽ đã bị biển Đông 'làm mờ nhạt' tại ADMM+ lần 6. Ảnh: TTXVN

Với bề dày nghiên cứu về Trung Quốc trước khi trở thành Bộ trưởng Quốc phòng, ông Esper đã thẳng thắn nhấn mạnh tại Hội nghị rằng 'các hành động của Trung Quốc không chỉ là mối đe dọa với các nước khác có tuyên bố chủ quyền trên biển Đông, mà còn với mọi quốc gia có hoạt động thương mại, những quốc gia coi trọng tự do hàng hải, cũng như với các biện pháp hòa bình giải quyết tranh chấp…Trung Quốc đã tăng cường sử dụng cái mà họ gọi là tàu dân quân biển để xua đuổi thủy thủ và ngư dân Philippines, Indonesia, Malaysia và Việt Nam, cũng như triển khai lực lượng cảnh sát biển để ngăn Việt Nam khai thác dầu khí tự nhiên ở ngoài khơi bờ biển của họ'.

Cũng tại Thái Lan, ông Esper đã có cuộc gặp bên lề kéo dài hơn nửa tiếng với người đồng cấp Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa. Sau cuộc gặp, cả hai bên đều tiết lộ Mỹ và Trung Quốc thống nhất duy trì đối thoại và trao đổi thường xuyên, tiếp tục đạt được tiến triển trong nhiều vấn đề.

Nhưng có lẽ biển Đông không phải là một trong các vấn đề tiến triển đó. Vì trả lời họp báo ngay sau đó, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Ngô Khiêm nhấn mạnh phía Trung Quốc không hài lòng về hiện diện của hải quân Mỹ trên biển Đông. 'Phía Trung Quốc cũng kêu gọi Mỹ ngưng thị uy sức mạnh trên biển Đông, không khiêu khích và leo thang căng thẳng trên biển Đông, đồng thời nên chấm dứt can thiệp vào biển Đông và ngưng khiêu khích quân sự ', ông Ngô cho biết.

Trong khi đó, ông Esper khẳng định 'Trung Quốc đã tăng cường việc cưỡng ép và hăm dọa để xúc tiến các mục tiêu chiến lược của họ trong khu vực'.

Tại Philippines: Mọi quốc gia cần phải tuân thủ luật pháp quốc tế

Phát biểu trong cuộc họp báo tại Philippines, Bộ trưởng Esper cho hay 'Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ và giúp hiện đại hóa quân đội Philippines cũng như cải thiện an ninh hàng hải và ý thức về lãnh thổ…Tôi nghĩ tất cả chúng ta có phận sự phải đưa ra một cái nhìn công khai, xác nhận quyền chủ quyền của mình và nhấn mạnh tầm quan trọng của luật pháp…Thông điệp rõ ràng mà chúng tôi cố gắng truyền tải không phải là chúng tôi phản đối Trung Quốc, mà là tất cả chúng ta tuân theo các quy định và luật pháp quốc tế và chúng tôi nghĩ Trung Quốc cũng nên tuân thủ. Hành động tập thể là cách tốt nhất để truyền tải thông điệp và khiến Trung Quốc đi đúng đường'.

Ông Esper nhấn mạnh Mỹ sẽ tiếp tục tiến hành các hoạt động nhằm đảm bảo tự do hàng hải ở biển Đông, bất chấp mọi cảnh báo ngăn cản từ Trung Quốc, hoạt động tuần tra của Mỹ gửi đi một thông điệp rõ ràng rằng mọi quốc gia cần phải tuân thủ luật pháp quốc tế. Theo ông Esper, năm vừa qua là năm Mỹ thực hiện nhiều cuộc tuần tra hàng hải nhất so với 20 năm vừa qua.

Tại Việt Nam: Tặng tàu lớn nhất hạm đội Tuần duyên Mỹ

Dành 3 ngày cho chuyến thăm Việt Nam trong tổng hành trình công du châu Á, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đã có khá nhiều hoạt động tại đây. Trong đó có cuộc hội đàm với người đồng cấp Việt Nam Đại tướng Ngô Xuân Lịch, giao lưu với Học viện Ngoại giao và tuyên bố chuyển giao tàu lớp Hamilton thứ hai cho Việt Nam, được biết đây là tàu lớn nhất hạm đội Tuần duyên Mỹ.

Tàu lớp Hamilton đầu tiên Mỹ chuyển giao cho Việt Nam năm 2017. Ảnh: PTR

Việc chuyển giao con tàu này được đánh giá là biểu tượng cho quan hệ đối tác toàn diện giữa hai nước và sẽ giúp tăng cường thực thi luật hàng hải và khả năng tìm kiếm cứu nạn của Việt Nam.

Bộ trưởng Esper nhấn mạnh: 'Mỹ kiên quyết phản đối hành vi dọa nạt của các bên nhằm khẳng định yêu sách lãnh thổ hay hàng hải, và chúng tôi kêu gọi chấm dứt các hành động bắt nạt và phi pháp đang ảnh hưởng tiêu cực đến các nước ASEAN ven biển. Hành vi ứng xử như vậy hoàn toàn trái ngược với tầm nhìn của Mỹ về một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở, trong đó tất cả các nước, dù lớn hay nhỏ, đều có thể cùng nhau phát triển thịnh vượng trong hòa bình và ổn định. Các nỗ lực đơn phương của Trung Quốc nhằm khẳng định yêu sách hàng hải bất hợp pháp đang đe dọa khả năng tiếp cận các nguồn tài nguyên thiên nhiên quan trọng của các nước khác, làm suy yếu sự ổn định của thị trường năng lượng khu vực và gia tăng rủi ro xung đột'.

Theo tân Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, 'Trung Quốc đang mang đến một phong cách ứng xử mới, là xâm phạm quyền chủ quyền của các quốc gia khác. Gần đây, chúng ta đã chứng kiến hành vi này ở Malaysia, Philippines và ngay tại Việt Nam với sự quấy rối các hoạt động dầu khí lâu năm quanh khu vực bãi Tư Chính, nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam'.

  • Bảo Nguyên

Theo Đất Việt

Link báo gốc: http://baodatviet.vn/chinh-tri-xa-hoi/tin-tuc-thoi-su/chuyen-tham-chau-a-cua-bo-truong-quoc-phong-my-co-gi-3391948/

Tags: Bộ trưởng  |  quốc phòng  |  Trung Quốc  |  Việt Nam  |  Biển Đông  |  Hàng hải  |  Hàn Quốc  |  Hội nghị  |  hoạt động  |  Khu vực