Để Thổ đánh người Kurd-Syria, Mỹ giăng bẫy Nga thất bại

Tổng thống Putin nhận thấy chiến lược dùng người Kurd vẽ lại bàn cờ chính trị Trung Đông của Mỹ khó thành, nên để Mỹ tự lo chuyện người Kurd...

Giăng bẫy Nga không thành, Mỹ phải đứng nhìn người Kurd ôm đầu máu

Ngày 7/10, Nhà Trắng ra thông cáo báo chí: 'Thổ Nhĩ Kỳ sẽ sớm tiến hành chiến dịch ở miền bắc Syria. Quân đội Mỹ không hỗ trợ hay tham gia chiến dịch này. Quân đội Mỹ đã đánh bại Nhà nước Hồi giáo nên sẽ không còn xuất hiện ở khu vực trên'.

Ngay lập tức, ngày 8/10, đại diện Các lực lượng Dân chủ Syria (SDF), mà nòng cốt là Các đơn vị Bảo vệ Nhân dân người Kurd (YPG), đã cáo buộc việc Mỹ không ngăn Thổ Nhĩ Kỳ tấn công khu vực người Kurd là hành động đâm sau lưng họ.

Phát biểu trực tiếp trên kênh truyền hình Al-Hadath TV của Jordan, phát ngôn viên Các lực lượng Dân chủ Syria Kino Gabriel chỉ trích hành động của Washington khi quên hẳn thoả thuận an ninh biên giới, bỏ mặc đồng minh trong cơn hoạn nạn.

Người Kurd đã bị Mỹ bỏ rơi

'Mỹ từng bảo đảm không để Thổ Nhĩ Kỳ thực hiện các chiến dịch quân sự nhằm vào khu vực này. SDF đã tuân thủ thỏa thuận về cơ chế an ninh khu vực biên giới. Vì vậy, tuyên bố của Mỹ là rất bất ngờ, và với chúng tôi đó là hành động đâm sau lưng'.

Thổ Nhĩ Kỳ đang chuẩn bị mở chiến dịch quân sự, mà được Ankara khẳng định là sẽ tiêu diệt toàn bộ lực lượng khủng bố tại bắc Syria. Trong khi đó, các cố vấn quân sự và đặc nhiệm Mỹ đã bắt đầu rút khỏi vùng biên giới bắc Syria-Thổ Nhĩ Kỳ.

Như vậy là Washington đã nói và làm trái ngược nhau trong việc bảo vệ người Kurd, vốn được coi là đồng minh thân cận của Mỹ trong cuộc chiến chống IS ở Syria và được Mỹ bảo trợ trong cuộc nội chiến Syria.

Hẳn dư luận còn nhớ, ngày 11/1, trả lời Hugh Hewitt Radio, Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton khi đó cho biết khi Mỹ rút quân khỏi Syria, người Kurd sẽ rơi vào nguy hiểm và Washington phải tìm mọi cách bảo vệ đồng minh.

'Người Kurd đang ở trong tình thế rất nguy hiểm và khi thảo luận cùng Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan, Tổng thống Donald Trump cho rằng người Kurd trung thành với Mỹ. Vì vậy, chúng tôi đảm bảo chắc chắn người Kurd sẽ được bảo vệ'.

Vậy mà nay Washington lại bỏ mặc đồng minh trong cơn nguy khốn. Phải chăng vì John Bolton đã rời nhiệm sở nên kế hoạch bảo vệ người Kurd do ông đề xướng cũng không còn giá trị, vì thế người Kurd bị người Mỹ bỏ rơi?

Giới phân tích cho rằng, việc chính quyền Trump bỏ rơi người Kurd không hẳn là do ông Joh Bolton không còn làm Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ, mà đó là hệ quả của Washington giăng bẫy Moscow nhưng không thành. Sao lại nhận định như vậy?

Xin nhắc lại, trong các biện pháp bảo vệ người Kurd mà cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Bolton cho biết trong cuộc trả lời phỏng vấn Hugh Hewitt Radio ngày 11/1 có việc nhờ Nga, nếu tình hình xấu hơn với người Kurd khi Edogan cứng rắn.

Khả năng Mỹ nhờ 'kẻ thù Nga' bảo vệ 'đồng minh người Kurd' trước 'đồng minh Thổ Nhĩ Kỳ' hoàn toàn có thể diễn ra, bởi theo khẳng định của ông Bolton thì 'chắc chắn người Nga sẽ thích điều đó'.

Khi đó giới phân tích cho rằng, Nga sẽ không nhận lời Mỹ nhờ bảo vệ người Kurd. Việc nhờ Moscow 'che chở người Kurd' không hẳn là Washington muốn người Kurd không bị Ankara làm hại, mà đó chỉ là cái bẫy giăng ra với Moscow.

Tổng thống Putin nằm lòng ván cờ Syria

Mỹ muốn 'toạ sơn quan Thổ-Nga đấu', bởi khi Nga bảo vệ người Kurd thì xung đột Nga-Thổ quanh vấn đề này là khó tránh khỏi, lúc đó mọi thành quả trong quan hệ Nga-Thổ đạt được thời hậu 'Sự kiện 17 giây' sẽ có thể bị phá bỏ hoàn toàn.

Ý đồ của Washington rất thâm sâu, chỉ cần bắn một mũi tên mà trúng tới nhiều đích và giúp đảo ngược hiệu ứng của việc rút quân Mỹ khỏi Syria - từ thất bại của một chiến lược trở thành khởi đầu cho một chiến lược mới.

Song Moscow không 'bắt vè'. Có lẽ Tổng thống Putin đã nhận thấy chiến lược dùng người Kurd vẽ lại bàn cờ chính trị Trung Đông của Mỹ khó thành công bởi hiệu ứng của 'tiền lệ pháp Kosovo', nên để Mỹ tự định liệu chuyện người Kurd.

Khi Washington phải mượn cớ quân đội Mỹ đã đánh bại IS nên sẽ không còn xuất hiện ở khu vực của người Kurd, cho thấy Mỹ không thể định liệu số phận của đồng minh, còn Nga thì ung dung 'toạ sơn quan Mỹ-Thổ diễn'.

Nỗi đau người Kurd khi trở thành công cụ lợi ích đổi trao trong ngoại giao nước lớn

Còn nhớ trong cuộc gặp gỡ báo chí cuối năm 2017, khi được hỏi về quan điểm với việc độc lập của người Kurd, Tổng thống Putin đã trả lời rằng việc người Kurd đánh IS không phải là viên gạch xây nền độc lập, mà vấn đề phải theo luật pháp quốc tế.

Trong khi theo luật pháp quốc tế, ngoài Thỏa thuận Sykes-Picot được ký kết ngày 19/5/1916, xác định lãnh thổ mà tộc người này sinh sống sau Thế chiến I, đến nay không có điều ước, thoả ước quốc tế nào về người Kurd được ký kết, theo History.

Như vậy qua câu trả lời của Tổng thống Putin, có thể hiểu quan điểm của Moscow là không ủng hộ vấn đề độc lập của người Kurd - vì sẽ gây ra nhiều hệ luỵ cho lịch sử - và cũng là hướng tộc người này vào chính nghĩa quốc gia.

Vì vậy, khi Mỹ để người Kurd đứng ngoài tiến trình chính trị của Syria, Nga đã chủ động đề xuất người Kurd nên có mặt trong thành phần phe đối lập Syria trên các bàn đàm phán về tương lai Syria.

Đặc biệt, Tổng thống Putin tổ chức Hội nghị Đoàn kết Dân tộc Syria, đã tạo ra cơ hội có một không hai cho người Kurd thoát khỏi cảnh phải lấp ló bên cánh gà, nhìn đồng minh và đối thủ quyết định số phận của chính mình.

Phải thấy rằng quan điểm và hành động của chính quyền Tổng thống Putin là rất nhân văn với người Kurd, bởi nó tránh cho tộc người này phải quay cuồng trong vòng xoáy của ngoại giao nước lớn.

Người Kurd đã trở thành công cụ lợi ích trong ngoại giao nước lớn Mỹ-Thổ

Ngay cả việc Moscow không 'chịu đèn' Washington trong việc giúp bảo vệ người Kurd cũng là một cách tránh cho người Kurd trở thành 'công cụ lợi ích' của các đại cường, không chỉ trong ván cờ Syria, mà trong cả bàn cờ Trung Đông.

Tiếc là người Kurd đã không thể biến cơ hội mà chính quyền Nga và cá nhân Tổng thống Putin tạo ra để tự thay đổi số phận. Điều đó một phần do tộc người này còn nuôi hy vọng từ người Mỹ, một phần vì họ bị khống chế bởi chính người bạn lớn này.

Nay thì hy vọng của người Kurd đã trở thành ảo vọng, người bạn lớn đã đưa người Kurd rơi vào tuyệt vọng, để rồi chỉ có thể thốt lên được rằng chúng tôi đã bị người Mỹ đâm sau lưng.

Phải thấy rằng, Washington không ngăn Ankara tấn công người Kurd, không phải vì Mỹ ngán tính khí nóng nảy của Erdogan, cũng không phải Mỹ đã ở thế cờ tàn trong ván cờ Syria, mà chắc chắn vì lợi ích có được từ Ankara lớn hơn từ người Kurd.

Rõ ràng, người Kurd đã trở thành công cụ lợi ích trong ngoại giao nước lớn Mỹ-Thổ. Từ đây dư luận dấy lên hoài nghi việc Washington im lặng để Baghdad trị Kurdistan, sau trưng cầu độc lập của người Kurd ở Iraq. Phải chăng là do lợi ích chi phối?

Thế là không những không được người Mỹ giúp giành quyền tự quyết sau hơn 100 năm tranh đấu, người Kurd còn bị chính người bạn lớn cột chặt bằng sợi dây lợi ích của các đại cường, mà không biết khi nào mới thoát ra được.

Ngày 24/11/2016, ông Monzer Akbik, thành viên Ủy ban chính trị của Phong trào Ngày mai cho Syria đối lập, từng kêu gọi người Syria phải tự cứu minh thay vì chờ người Mỹ cứu giúp, theo CNN. Nay Mỹ đã chứng minh lời ông Akbik là chính xác.

Ngọc Việt

Theo Đất Việt

Tags: Kurd Syria  |  Để Thổ  |  người Kurd  |  Tổng thống  |  đồng minh  |  lợi ích  |  trở thành  |  người Mỹ  |  an ninh  |  Thổ Nhĩ Kỳ  |  Ngoại giao  |  quốc gia