Doanh nghiệp gia đình Việt Nam: Thực trạng và giải pháp chuyển giao kế nghiệp

Sáng 25/6 tại Hà Nội, diễn ra Diễn đàn Doanh nghiệp gia đình Việt Nam 2019 với chủ đề 'Thực trạng và giải pháp chuyển giao kế nghiệp thành công'.

Toàn cảnh Diễn đàn Doanh nghiệp gia đình Việt Nam 2019 với chủ đề 'Thực trạng và giải pháp chuyển giao kế nghiệp thành công'

Được sự chỉ đạo của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Hội đồng Doanh nghiệp gia đình Việt Nam phối hợp với Báo Diễn đàn doanh nghiệp tổ chức sự kiện thường niên lần thứ 3: Diễn đàn Doanh nghiệp gia đình Việt Nam 2019 với chủ đề 'Thực trạng và giải pháp chuyển giao kế nghiệp thành công'.

Thực trạng và giải pháp chuyển giao kế nghiệp, duy trì và phát triển doanh nghiệp qua nhiều thế hệ là mong muốn của các doanh nghiệp gia đình. Nhiều chuyên gia khẳng định, giai đoạn mong manh nhất đối với một doanh nghiệp gia đình là giai đoạn doanh nghiệp được truyền từ thế hệ sáng lập sang thế hệ tiếp theo nhằm nối dõi và phát triển doanh nghiệp.

Khảo sát doanh nghiệp gia đình của PwC năm 2018 với 2953 người tham gia tại 53 quốc gia cho thấy 84% kỳ vọng sẽ tăng trưởng doanh thu trong 2 năm tới, 75% cho rằng lợi thế cạnh tranh được tạo ra từ hệ giá trị rõ ràng, 85% không có kế hoạch kế nhiệm bài bản và chi tiết, 80% lo ngại về sự phát triển nhanh chóng của kỹ thuật số và công nghệ.

Còn theo nghiên cứu của Deloitte toàn cầu, chỉ có 30% doanh nghiệp gia đình thực hiện chuyển giao thành công sang thế hệ thứ 2, 12% chuyển giao thành công sang thế hệ thứ 3 và chỉ 3% chuyển giao thành công sang thế hệ thứ 4 và các thế hệ tiếp theo.

Ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI chia sẻ tại diễn đàn

Tại diễn đàn, ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI cho biết: 'Hiện những giá trị nền tảng gia đình đang lung lay bởi nhiều yếu tố xung đột, trong khi đó, cái nôi của nhân văn quan trọng nhất là gia đình'.

Ông Vũ Tiến Lộc chia sẻ: 'Doanh nghiệp gia đình hay rộng ra là kinh tế gia đình chính là hạt nhân của nền kinh tế tại bất cứ quốc gia nào. Khảo sát 10 doanh nghiệp gia đình lớn nhất trên thế giới hiện nay cho thấy, tổng số vốn của các doanh nghiệp gia đình này lên đến trên 3.000 tỷ USD'.

Ông cũng nhận định: 'Điều này đồng nghĩa những doanh nghiệp gia đình của nền kinh tế thế giới hiện lớn hơn quy mô nền kinh tế Việt Nam. Do đó có thể hiểu họ chính là một nền kinh tế'.

Theo ông Vũ Tiến Lộc, hiện 40% GDP trong nền kinh tế thế giới được tạo ra bởi các doanh nghiệp gia đình với những tập đoàn với thương hiệu danh tiếng như Hermès, Ford, Toyota, Samsung… Tại Việt Nam, 100 doanh nghiệp gia đình lớn nhất đóng góp khoảng 25% GDP của cả nước. Trong danh sách 50 công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam có nhiều doanh nghiệp gia đình và không ít trong số này có cổ phiếu thuộc nhóm mã bluechips trên thị trường chứng khoán như Vingroup, Vietjet, Thành Thành Công, Kido…

Các doanh nghiệp gia đình đang đóng góp vai trò quan trọng vào sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam, thúc đẩy sự phát triển của khu vực doanh nghiệp gia đình, của hộ kinh doanh cũng là thúc đẩy phát triển nền kinh tế đất nước.

'Phải xây dựng được quản trị chuyên nghiệp, không thể gia đình trị và tình trị mà phải kỹ trị và phải có quản lý chuyên môn chuyên nghiệp. Các thành viên gia đình được khuyến khích tham gia vào đầu tư, quản trị doanh nghiệp. Khi tuyển dụng các thành viên gia đình vào các vị trí quản trị phải nghiêm ngặt như tuyển dụng các nhân sự bên ngoài khác. Có vậy doanh nghiệp mới phát triển, nếu không muốn phải đối mặt sự thua kém doanh nghiệp khác và rồi thất bại', ông Vũ Tiến Lộc cho biết.

Kinh nghiệm thành công của các tập đoàn, doanh nghiệp gia đình trên thế giới cũng cho thấy bài học tuyển dụng các thành viên vào vị trí quản trị phải chuyên nghiệp. Thậm chí, nếu thành viên gia đình không đảm bảo năng lực quản trị hoàn toàn có thể tuyển dụng nhân sự quản trị từ bên ngoài. Tuy nhiên, các thành viên gia đình sẽ thuận lợi hơn nhiều so với nhân sự từ bên ngoài bởi bên cạnh năng lực trong quản trị sẽ là sự gắn kết gia đình.

Ông Vũ Tiến Lộc nhấn mạnh: 'Kế nghiệp vốn là sự kế thừa và tiếp tục, nhưng kế nghiệp hiện nay không còn đơn giản như vậy, kế nghiệp phải là sự kế nghiệp sáng tạo. Trong quản trị doanh nghiệp các doanh nghiệp gia đình hãy quan niệm doanh nghiệp như gia đình mở rộng, những người làm thuê cũng như người trong gia đình, gia đình hoá công ty tức là xây dựng văn hoá công ty như xây dựng văn hoá gia đình. Phải xây dựng được mô hình quản trị đối xử với các thành viên và khách hàng như gia đình, phải quan tâm tới người lao động, khách hàng như anh em trong gia đình. Đây là công thức thành công'.

Chủ tịch VCCI khẳng định, xây dựng được hệ thống quản trị chuyên nghiệp và vận hành được hệ thống đó chính là yếu tố then chốt tạo sự thành công của doanh nghiệp gia đình.

'Tôi cho rằng, ở Việt Nam doanh nghiệp gia đình đầu tiên chính là Âu Cơ và Lạc Long Quân với một người làm kinh tế rừng, một người làm kinh tế biển - đó có thể xem là hình thái tập đoàn kinh tế gia đình đầu tiên tại Việt Nam. Đó là 1 tuyên ngôn về bình đẳng giới, về sự phát triển của doanh nghiệp gia đình của Việt Nam. Mai An Tiêm cũng là doanh nghiệp gia đình như thế. Sau này, là doanh nghiệp gia đình của doanh nhân Bạch Thái Bưởi... Như vậy, từ xa xưa, tinh thần của doanh nhân Việt, của doanh nghiệp gia đình Việt Nam đã là động lực của phát triển kinh tế', ông Vũ Tiến Lộc chia sẻ.

Theo Quang Hưng/Petrotimes

Tags: kế nghiệp  |  gia đình  |  Doanh nghiệp  |  quản trị  |  chuyển giao  |  phát triển  |  nền kinh tế  |  thành viên  |  giải pháp