Du lịch cất cánh rồi 'bay tà tà'!

Du lịch Việt Nam đang xếp hạng thứ 47 thế giới, 15 châu Á nhưng vẫn có khoảng cách khá xa với các nước trong Đông Nam Á

Đến năm 2030, du lịch sẽ thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của các ngành, lĩnh vực khác và nhiều địa phương. Tối đa hóa đóng góp của du lịch đối với nền kinh tế, tạo việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Qua đó đưa Việt Nam trở thành điểm đến thực sự hấp dẫn, chiếm thị phần ngày càng tăng trên thị trường du lịch quốc tế, thuộc nhóm 3 quốc gia phát triển du lịch hàng đầu khu vực Đông Nam Á và khẳng định vị thế điểm đến cạnh tranh toàn cầu.

Tăng trưởng vượt bậc nhưng chưa xứng tầm

Đó là những nội dung cơ bản trong báo cáo tóm tắt 'Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050' do Tổng cục Du lịch, Viện Nghiên cứu phát triển du lịch công bố tại hội thảo cùng tên vừa diễn ra ở Hà Nội.

Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Văn Tuấn cho biết những năm gần đây, du lịch Việt Nam phát triển nhanh, tạo được nhiều đột phá. Những chỉ tiêu đặt ra đến năm 2020 thì năm 2017 cơ bản đã hoàn thành và đạt được. Chín tháng đầu năm nay, Việt Nam đón được hơn 11,6 triệu lượt khách quốc tế, tăng 22,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Dự báo đến cuối năm 2018, lượng khách quốc tế đến sẽ đạt được 15,6 - 15,7 triệu lượt.

Khách nước ngoài tới tham quan Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội

Tương ứng với lượng khách, thu nhập từ du lịch cũng tăng trưởng khả quan với tỉ lệ trung bình cho cả giai đoạn 2011-2017 đạt xấp xỉ 25%/năm. Trong hai năm trở lại đây, với sự tăng trưởng mạnh mẽ của cả khách du lịch quốc tế và du lịch nội địa, tổng thu từ du lịch đã đạt kết quả ấn tượng với 417.300 tỉ đồng năm 2016 và tăng lên 541.000 tỉ đồng năm 2017. Đóng góp trực tiếp từ du lịch vào GDP năm 2017 là 7,9%.

Tuy nhiên, người đứng đầu ngành du lịch cũng thẳng thắn thừa nhận dù đạt được những kết quả vượt bậc nhưng thực tế phát triển du lịch Việt Nam thời gian qua vẫn bộc lộ những hạn chế, phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. 'Du lịch Việt Nam vẫn chưa tạo được nhiều sản phẩm khác biệt, tầm cỡ, có thương hiệu du lịch quốc gia; chưa tập trung cho sản phẩm có giá trị gia tăng cao trong khi giá cả so sánh trong một số khâu dịch vụ còn cao. Khả năng cạnh tranh chưa cao về chất lượng du lịch, xúc tiến, quảng bá. Nguồn nhân lực vừa thiếu, vừa yếu; doanh nghiệp chủ yếu là vừa và nhỏ trong khi vốn, nhân lực và kinh nghiệm quản lý còn hạn chế. Vai trò của cộng đồng trong phát triển du lịch cũng chưa được phát huy' - ông Tuấn chỉ ra.

Tại một hội thảo do Tổng cục Du lịch tổ chức, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Tổng Giám đốc Vietravel, cũng cho rằng chuỗi giá trị du lịch của Việt Nam vẫn còn nhiều bất cập, giá trị gia tăng tạo ra từ chuỗi các hoạt động du lịch chưa tương xứng và chưa khai thác hết tiềm năng. Thương hiệu du lịch của Việt Nam còn khá khiêm tốn so với các nước trong khu vực.

Báo cáo gần đây của tổ chức Bloom Counsulting đánh giá Việt Nam xếp hạng thứ 47 so với thế giới, tăng 10 bậc trong xếp hạng toàn cầu và xếp hạng thứ 15 châu Á nhưng vẫn có khoảng cách khá xa với các nước trong khu vực Đông Nam Á.

Theo ông Nguyễn Văn Tuấn, đứng trước yêu cầu của thực tiễn phát triển, ngành du lịch nhận thấy phải có định hướng chiến lược cho thời kỳ mới trên cơ sở phát huy tiềm năng, lợi thế cạnh tranh, nền tảng và kinh nghiệm phát triển thời gian qua để đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Còn nhiều thứ phải làm

Để du lịch Việt Nam có thể cất cánh như kỳ vọng, ông Nguyễn Trung Thành, Giám đốc Công ty Du lịch Golden T Travel, cho rằng Chính phủ và các ban - ngành cần phải có chính sách nhất quán và dự báo được xu thế trong dài hạn trong công tác quy hoạch phát triển du lịch để tập trung nguồn lực đầu tư; tránh đầu tư dàn trải và đầu tư một cách cầm chừng, tạm thời.

'Phải nghiên cứu xu hướng, nhu cầu du lịch trong ngắn và dài hạn làm cơ sở định hướng xây dựng chuỗi giá trị phù hợp với nhu cầu. Tránh lãng phí khi quy hoạch, tập trung đầu tư nhiều nguồn lực nhưng kết quả không thể sử dụng do không phù hợp trong khi lại thiếu ở yếu tố khác' - ông Thành đề nghị.

Ngoài ra, theo ông Thành, các cơ quan quản lý ngành tại địa phương cần tăng cường công tác quản lý, thanh - kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm để giảm nạn chèo kéo, cướp giật và vệ sinh an toàn thực phẩm nhằm bảo đảm môi trường du lịch sạch, thân thiện.

Xác định đúng thế mạnh, lợi thế cạnh tranh của địa phương, theo ông Thành, cũng cần thiết để thiết kế sản phẩm du lịch đặc thù phù hợp. Đây là đầu ra trong chuỗi giá trị du lịch mang lại nguồn thu trực tiếp cho ngành. 'Sản phẩm phải mới, đặc trưng và có những phân khúc riêng hướng đến từng nhóm đối tượng khách khác nhau, trong đó tập trung hướng đến khách ở các thị trường có khả năng chi tiêu cao như châu Âu' - ông Thành nhấn mạnh.

Cần quan tâm chất lượng

Ông Phạm Trung Lương, nguyên Phó Viện trưởng Viện Phát triển Du lịch, cho rằng quan điểm chiến lược phát triển du lịch rất quan trọng, từ đó mới ra được nội dung thực hiện cụ thể. Ông lấy ví dụ quan điểm không quan tâm tới số lượng mà tập trung vào chất lượng tăng trưởng rồi dẫn chứng: Năm 2016, Thái Lan đón 32 triệu lượt khách quốc tế trong khi Singapore chỉ bằng 1/2 nhưng thu nhập lại cao hơn. Điều đó cho thấy hiệu quả kinh tế lớn hơn nếu chú trọng thị trường khách du lịch cao cấp.

Ông Bùi Văn Mạnh, Phó Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình, cho biết: Việc xúc tiến du lịch tại địa phương thường do địa phương tự mò mẫm. Bên cạnh đó, vì nguồn kinh phí hạn chế nên đa phần phải huy động xã hội hóa dẫn đến chưa hiệu quả như mong muốn.

Theo Bài và ảnh: Yến Anh/Người Lao động

Tags: du lịch  |  Việt Nam  |  phát triển  |  tập trung  |  giá trị  |  địa phương  |  Trong khi  |  cạnh tranh  |  tăng trưởng  |  Xếp hạng