Khởi động chiến tranh vùng Vịnh lần 3

Cuộc tấn công là khởi đầu của sự kiện thường được gọi là Chiến tranh Iraq. Theo lịch sử, nó có thể được gọi chính xác hơn là 'Chiến tranh vùng Vịnh lần 3', tính từ sau chiến tranh 8 năm giữa Iraq và Iran vào thập niên 1980.

Các cuộc hành quân của Mỹ được chỉ huy dưới tên mã Chiến dịch Giải phóng Iraq. Cuộc hành quân của Anh được gọi Hành quân Telic, và hành quân Úc được gọi Chiến dịch Falconer.

Có khoảng 100.000 quân lính và Hải quân Mỹ, 26.000 quân lính và Hải quân Anh, và quân lực nhỏ hơn của các quốc gia khác, được gọi chung là 'Liên minh Quyết tâm'.

Nếu tính cả nhân viên hải quân, hậu cần, tình báo và không quân, tổng số có tới 214.000 lính Mỹ, 45.000 lính Anh, 2.000 lính Úc và 2.400 Ba Lan.

Theo Tổng thống Mỹ George W. Bush và Thủ tướng Anh Tony Blair, liên minh nhằm 'giải giáp vũ khí hủy diệt hàng loạt ở Iraq, chấm dứt sự ủng hộ của Saddam Hussein đối với khủng bố và giải phóng người dân Iraq', nhấn mạnh nhiều vào tác động của các cuộc tấn công ngày 11-9-2001, về vai trò của việc này trong việc thay đổi các tính toán chiến lược của Mỹ và sự gia tăng của chương trình nghị sự tự do.

Theo ông Blair, nguyên nhân là do Iraq không giải giáp vũ khí hạt nhân, hóa học và sinh học mà Mỹ và các quan chức Anh gọi là mối đe dọa tức thời và không thể dung thứ đối với hòa bình thế giới.

Trong cuộc thăm dò của CBS tháng 1-2003, 64% người Mỹ đã chấp thuận hành động quân sự chống lại Iraq; tuy nhiên, 63% muốn Bush tìm giải pháp ngoại giao thay vì tham chiến, và 62% tin rằng mối đe dọa khủng bố nhắm vào Mỹ sẽ gia tăng do chiến tranh. Cuộc xâm lược Iraq bị một số đồng minh lâu đời của Mỹ, bao gồm cả Chính phủ Pháp, Đức và New Zealand phản đối.

Các nhà lãnh đạo của họ lập luận rằng không có bằng chứng về vũ khí hủy diệt hàng loạt ở Iraq và việc xâm chiếm đất nước đó là không chính đáng trong bối cảnh báo cáo ngày 12-2-2003 của UNMOVIC.

Ngày 15-2-2003, một tháng trước cuộc xâm lược, đã có những cuộc biểu tình trên toàn thế giới chống lại Chiến tranh Iraq, trong đó có cuộc biểu tình của 3 triệu người ở Rome, mà Sách Kỷ lục Guinness liệt kê là cuộc biểu tình phản chiến lớn nhất từ trước đến nay.

Theo học giả người Pháp Dominique Reynié, từ ngày 3-1 đến 12-4-2003, 36 triệu người trên toàn cầu đã tham gia vào gần 3.000 cuộc biểu tình phản đối chiến tranh Iraq.

Cuộc xâm lược được bắt đầu bằng một cuộc không kích vào Dinh Tổng thống ở Baghdad vào ngày 20-3-2003. Ngày hôm sau, các lực lượng liên minh đã tiến hành một cuộc tấn công vào tỉnh Basra từ điểm tập trung của họ gần biên giới Iraq-Kuwait.

Trong khi các lực lượng đặc biệt tiến hành một cuộc tấn công đổ bộ từ Vịnh Ba Tư để bảo đảm Basra và các mỏ dầu xung quanh, quân đội xâm lược chính đã di chuyển vào miền Nam Iraq, chiếm đóng khu vực và tham gia trận Nasiriyah vào ngày 23-3.

Các cuộc không kích lớn trên khắp đất nước và chống lại chỉ huy và kiểm soát của Iraq đã ném quân phòng thủ vào tình trạng hỗn loạn và ngăn chặn một cuộc kháng chiến hiệu quả.

Ngày 26-3, Lữ đoàn Dù trên không 173 đã được đưa đến gần thành phố Kirkuk, nơi họ hợp lực với phiến quân người Kurd và chiến đấu chống lại quân đội Iraq để bảo vệ phần phía bắc của đất nước.

Cơ quan chính của các lực lượng liên minh tiếp tục tiến vào trung tâm của Iraq và gặp rất ít kháng cự. Hầu hết quân đội Iraq đã nhanh chóng bị đánh bại và liên minh chiếm Baghdad vào ngày 9-4. Các hoạt động khác xảy ra chống lại các nhóm của Quân đội Iraq, bao gồm việc bắt giữ và chiếm đóng Kirkuk vào ngày 10-4, và cuộc tấn công và chiếm giữ Tikrit vào ngày 15-4.

Tổng thống Iraq Saddam Hussein và lãnh đạo trung ương đã lẩn trốn khi các lực lượng liên minh hoàn thành việc chiếm đóng đất nước. Vào ngày 1-5, Tổng thống George W. Bush tuyên bố chấm dứt các hoạt động chiến đấu lớn: điều này đã chấm dứt thời kỳ xâm lược và bắt đầu thời kỳ chiếm đóng quân sự.

Ngày này năm xưa Cuộc tấn công Iraq vào năm 2003 bắt đầu từ ngày 20-3, chủ yếu bởi quân đội Mỹ và Anh; 98% của quân lực đến từ hai nước này, tuy nhiều quốc gia khác cũng tham gia.

Theo Xuân Trường/Công an Nhân dân

Tags: tấn công  |  liên minh  |  chống lại  |  chiếm đóng  |  lực lượng  |  biểu tình  |  xâm lược  |  đất nước  |  hành quân  |  tham gia