Kiến trúc nhà thờ trong lòng thành phố

Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều kiến trúc nhà thờ độc đáo. Nhân dịp Noel, ghé thăm để chiêm ngưỡng những nhà thờ cổ kính dịp này là một trải nghiệm thật đặc biệt.

Kiệt tác kiến trúc Nhà thờ Đức Bà.

Nổi tiếng nhất phải kể tới nhà thờ Đức Bà nằm ở số 1, Công xã Paris, phường Bến Nghé, quận 1. Năm 1877, nhà thờ bắt đầu xây dựng. Đến nay, nhà thờ Đức Bà vẫn giữ được nét cổ kính, là nơi sinh hoạt tâm linh, gắn liền với đời sống của người dân cùng du khách. Là một công trình khá đặc biệt về quy hoạch nằm giữa quảng trường, liền kề với không gian giao thông quảng trường, không có hàng rào và khuôn viên kế cận. Nhà thờ là một điểm nhấn trong không gian đô thị với vẻ đẹp từ mọi góc độ.

Theo lời người hướng dẫn viên, khi thi công công trình này, hầu hết những nguyên vật liệu xây dựng, trang trí đều được chuyển từ Pháp sang như gạch xây, ngói, sắt thép, xi măng, kính màu trang trí và các kết cấu, phụ kiện kim khí…Một điểm đặc sắc là bề mặt công trình được xây toàn bộ bằng gạch trần và đá xanh, không hề tô trát. Những viên gạch và ngói lợp ban đầu được chuyển từ Marseille sang.

Tường xây đá xanh Biên Hòa kết hợp với gạch đỏ Marseille để trần và không bị đóng rêu. Cho tới bây giờ, bề mặt công trình bằng gạch trần vẫn giữ nguyên màu gạch hồng tươi, không bị bám rêu mốc. Về sau do hư hại, một số cấu kiện như ngói lợp được thay thế bằng chủng loại sản xuất trong nước, ngói Phú Hữu với chất lượng không kém ngói Pháp.

Ngôi nhà thờ được đánh giá như một công trình văn hoá, tinh thần bước đầu mang nét kiến trúc cộng sinh Đông - Tây. Kiến trúc sư đã thành công khi bố cục hợp lý đáp ứng điều kiện thời tiết khí hậu nhiệt đới bản xứ. Nội thất với kính màu trang trí nhiều hình tượng phương Đông nói lên ý hướng hoà nhập bước đầu vào phong cách phương Đông cho một công trình kiến trúc cơ bản thuộc nền văn hoá phương Tây.

Nếu như nhà thờ Đức Bà mang vẻ lộng lẫy, thì nhà thờ Tân Định số 289 Hai Bà Trưng, Quận 3 lại sở hữu vẻ cổ tích với lớp áo màu hồng ngọt ngào. Công trình này không quá rộng nhưng nó mang đặc trưng lối kiến trúc phương Tây cổ với những mái vòm tròn ôm vào nhau tạo thành một khoảng hành lang bí ẩn ngay trước cửa vào thánh đường. Tòa tháp chuông cao vời vợi, như chạm tới cả tầng mây.

Từ kiến trúc ngói nhọn với tháp chuông trên đỉnh nhà thờ, thậm chí tấm biển tên nhà thờ, cánh cổng chính bằng gỗ với những đường nét hoa văn như đưa người ta về miền cổ tích. Bởi thế, nhà thờ Tân Định luôn đông khách ghé thăm. Cả người bản địa dẫn du khách nước ngoài đều muốn có một tấm ảnh với tòa nhà màu hồng này đến nỗi để chiếm được chỗ chụp ảnh ưng ý, có khi bạn phải chờ rất lâu.

Trong lòng Sài Gòn còn có Nhà thờ Dòng Chúa cứu thế hay còn được biết đến là “Lâu đài trắng của Bà Chúa Tuyết” ở số 8 Kỳ Đồng, phường 9, quận 3. Giống như lâu đài của Bà Chúa Tuyết trong câu truyện cổ Grimms, nhà thờ Dòng Chúa cứu thế thu hút du khách bởi nét đơn sắc tinh khôi với màu trắng chủ đạo, và sự ảo diệu chưa được khai phá. Thánh đường có nhiều cửa lớn ở bên hông để thuận tiện cho việc nghe giảng đạo của người ngồi bên ngoài khi bên trong không đủ sức chứa. Thánh đường mở cửa tự do cho con chiên đến cầu nguyện. Ai cũng thành kính, nguyện tâm cầu khẩn trong một sự yên lặng đến tuyệt đối. Dù không cấm cản việc chụp ảnh và tham quan khuôn viên nhà thờ, nhưng du khách lưu ý không làm phiền trong chuyến ghé thăm .

Khác với những nhà thờ kể trên, nhà thờ Francisco Xavier (ở địa chỉ 25 Học Lạc, Quận 5) có lối kiến trúc thể hiện rõ sự giao thoa giữa phương Tây với phương Đông. Bởi vậy, thoáng nhìn qua, ngôi nhà thờ giống hệt một ngôi chùa. Thánh đường chính nằm giữa một khu dân cư cổ kính. Màu vàng nổi trội một cách thật tinh tế giữa khung cảnh được trang trí hài hoà với gam màu xanh lá dịu nhẹ, tạo nên sự tương phản ấn tượng. Thánh đường mở cửa tự do cho giáo dân đến cầu nguyện, nhưng thật ra ở đây khá vắng vẻ. Bên trong giáo đường là một khoảng không gian mở tràn ngập ánh sáng, với trần nhà cao khiến ta ngỡ ngàng với cảm giác bao la rộng lớn.

Với thánh đường Hồi giáo Musulman với 1001 sắc xanh đêm Ả Rập nằm ở 66 Đông Du, Quận 1. Phần lớn người đến đây là người Chăm sinh sống và làm việc ở Sài Gòn, ngoài ra còn có một số lượng đáng kể khách du lịch và người nước ngoài sinh sống và làm việc ở Việt Nam đến đây. Đây được coi là một trong những thánh đường lâu đời ở Sài Gòn, xây dựng năm 1935 nhưng thật khó tìm thấy sự tàn phá của thời gian ở nơi này.

Thánh điện chính được bao quanh bởi một khoảng sân khá nhỏ nhưng vô cùng tươi mát, với những hàng cây thấp được trồng để thêm sự đa dạng cho sắc xanh chủ đạo. Lối kiến trúc đặc trưng của các quốc gia Ả Rập với những tòa tháp cao được tô điểm bằng đỉnh tháp vàng cùng những ô cửa vòng cung khiến ta liên tưởng tới cảnh cung điện nơi nàng Scheherazade kể chuyện cho vua Shahriyar trong tác phẩm Nghìn lẻ một đêm. Không gian ở thánh đường hồi giáo Đông Du khá tĩnh lặng, chỉ có một vài giáo dân đang cầu nguyện nơi giáo đường. Bởi vây, ghé thăm nơi này bạn nên tôn trọng các quy định của nhà thờ…

Có thể thấy, những công trình kiến trúc nhà thờ xứng đáng là những tuyệt tác kiến trúc, góp phần tạo nên diện mạo đô thị Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh. Nó còn thể hiện sự du nhập, giao lưu và tiếp biến của văn hóa, kiến trúc Đông - Tây. Trải qua bao thăng trầm, những công trình ấy vẫn hiện hữu tráng lệ mà gần gũi giữa lòng thành phố.

Nhà thờ Tân Định.

* Nếu như nhà thờ Đức Bà mang vẻ lộng lẫy, thì nhà thờ Tân Định số 289 Hai Bà Trưng, Quận 3 lại sở hữu vẻ cổ tích với lớp áo màu hồng ngọt ngào. Công trình này không quá rộng nhưng nó mang đặc trưng lối kiến trúc phương Tây cổ với những mái vòm tròn ôm vào nhau tạo thành một khoảng hành lang bí ẩn ngay trước cửa vào thánh đường. Tòa tháp chuông cao vời vợi, như chạm tới cả tầng mây.

Theo Hoài Dương/Đại Đoàn Kết

Tags: kiến trúc  |  nhà thờ  |  công trình  |  Thánh đường  |  Nhà thờ Đức Bà  |  trang trí  |  phương Tây  |  ghé thăm  |  Tân Định  |  cổ tích