Mỹ ép châu Âu: Đức tìm cách phá vòng kim cô Mỹ

Cựu Ngoại trưởng Đức cho rằng Berlin cần đứng ra nhận trách nhiệm bảo vệ lợi ích của châu Âu trước những yêu cầu của Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn với tờ Svenska Dagbladet, cựu Bộ trưởng Ngoại giao Đức, ông Gigmar Gabriel đã đưa ra các phân tích về cục diện địa chính trị trong bối cảnh thế giới ngày càng biến động.

Theo Cựu Ngoại trưởng Gabriel, thế giới đang diễn ra những biến đổi mạnh mẽ về trật tự thế giới. 'Sau Thế chiến 2, trật tự thế giới có lợi cho Đức. Chúng tôi có thể tự mình làm các việc riêng của quốc gia, vấn đề còn lại do Mỹ quyết định, ở một mức độ nào đó do Pháp quyết định. Nhưng hiện tại, mọi thứ đã thay đổi chóng mặt'.

Ông Gabriel phân tích: 'Dưới thời Tổng thống Trump, Mỹ đã khiến chúng ta phải hoài nghi về Điều 5 của NATO. Dường như không còn sự bảo vệ và đoàn kết ở đây, mọi giá trị dễ dàng bị vứt bỏ và Washington từ lâu đã cố gắng chuyển trách nhiệm của họ sang cho Liên minh châu Âu (EU)'.

Điều 5 của NATO cho phép bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào một thành viên sẽ được coi như cuộc tấn công nhằm vào cả liên minh, và sẽ nhận lại những đòn đáp trả của toàn khối quân sự Bắc Đại Tây Dương. Tuy nhiên, ông Trump kể từ khi nắm quyền đã luôn đưa ra những yêu sách.

Cựu Ngoại trưởng Đức Gigmar Gabriel

Cụ thể, Tổng thống Mỹ muốn lập tức nâng chi tiêu quốc phòng của các thành viên lên 2% và đã phát đi các thông điệp đe dọa về việc Mỹ rút khỏi NATO nếu không được đáp ứng con số này. Như vậy, Mỹ đã đưa ra yêu sách với các đồng minh của mình, bất chấp những giá trị và phương pháp hoạt động mà họ đã duy trì suốt 70 năm qua kể từ ngày thành lập Liên minh quân sự.

Theo như Cựu Ngoại trưởng Gabriel, đây không khác gì một cái phủi tay thiếu trách nhiệm từ phía Washington, họ luôn giữ vai trò lãnh đạo liên minh suốt thời gian qua. Và toàn bộ liên minh vẫn hoạt động dưới sự dẫn dắt đó bất chấp lợi ích cao nhất luôn thuộc về Mỹ.

Chính trị gia này nhận định, Đức năm 2018 đã chi 1,2% GDP cho quốc phòng. Và như vậy, nếu phải tăng chi tiêu lên 2% như sức ép của Tổng thống Trump, sẽ là gánh nặng kinh tế đặc biệt lớn đối với Berlin.

'Nếu như vậy, Đức hãy dùng 1,5% GDP để hiện đại hóa lực lượng vũ trang của quốc gia. Và 0,5% còn lại (hơn 20 tỷ USD) để thành lập một quỹ đặc biệt nhằm 'bảo vệ các đồng minh vùng Baltic như Latvia, Litva, Estonia, và cả Ba Lan' khỏi sự xâm lược của Nga. Đức sẽ nhận lấy trách nhiệm dẫn dắt mà Mỹ từ chối' - ông Gigmar Gabriel đề nghị.

Có thể thấy rằng, mâu thuẫn giữa Mỹ và Đức đang ở một mức độ cao hơn những gì họ thể hiện qua ngôn ngữ ngoại giao. Thời điểm đầu năm 2019, thậm chí nhiều nghị sĩ Đức đã kêu gọi trục suất đại sứ Mỹ vì những phát ngôn được cho là can thiệp quá sâu vào công việc nội bộ của Đức.

Còn ngược lại, Tổng thống Trump tiếp tục nhiều lần chỉ trích Đức vì các quan điểm trong việc không nâng chi phí quốc phòng lên 2%, và thúc đẩy dự án đường ống khí đốt Nord Stream 2 với Nga.

Và bây giờ, Cựu Ngoại trưởng Đức đã cho thấy, nếu người Đức phải chi khoản 2% GDP của mình (80 tỷ USD), vậy hãy để người Đức chi tiêu tiền của họ theo cách có lợi nhất cho họ. Bởi mục đích ban đầu, Mỹ muốn dùng khoản 2% của các nước đóng góp này phục vụ chủ yếu cho các hoạt động chung của NATO, và Mỹ cắt giảm phần đóng góp của họ tại liên minh này đi.

Đức đang cố gắng dẫn dắt châu Âu tìm lại quyền lợi trước Mỹ độc đoán

Đây là một 'mong muốn' rất có lợi cho Washington, nhưng không thực sự mang lại lợi ích cho các nước thành viên. Đặc biệt với Đức, GDP của họ lớn nhất châu Âu, thậm chí bằng nhiều nước NATO cộng lại. Đổ đầu mỗi thành viên 2% là sự bất công với Đức.

Như vậy, qua đề xuất này, nếu Đức phải chi tiền thì gười Đức đang muốn được tự chơi cuộc chơi theo luật của mình. Họ dùng ngân sách để xây dựng sức mạnh quân sự cho bản thân, và tự đứng ra nhận trách nhiệm bảo vệ đồng minh châu Âu mà không cần sự tham dự của Mỹ. Bởi Tổng thống Trump đã luôn yêu cầu: 'Các nước NATO được Mỹ bảo vệ và phải trả tiền cho điều đó'.

Đức không chỉ muốn thay Mỹ đảm nhận trách nhiệm mà Washington luôn rêu rao, họ còn muốn mang lại lợi ích lớn nhất cho bản thân và châu Âu. Giả sử, tất cả các quốc gia thành viên của NATO (trừ Mỹ) đều làm theo biện pháp mà ông Gabriel đề xuất: dùng 1,5% GDP để xây dựng sức mạnh quân sự nội tại của mỗi nước, và lập quỹ 0,5% để chi trả cho các hoạt động tự bảo vệ.

Như vậy, lợi ích của châu Âu được đảm bảo, là cách tối ưu nhất mà người châu Âu nên thực hiện vào lúc này. Và người ta cũng nhìn thấy ở đó hơi hướng cho một quân đội chung châu Âu, một quỹ quốc phòng chung châu Âu... Mọi thứ riêng biệt và không có giá trị Mỹ tại đó.

Washington thời Tổng thống Trump đã quá 'bộc trực' để không che giấu ý nghĩ 'nước Mỹ trên hết' mà quên không dung hòa lợi ích của các đồng minh. Bản thân Tổng thống Pháp Macron từng nói cuối năm 2018: 'Đồng minh chứ không phải chư hầu', còn Thủ tướng Đức Merkel thẳng thắn: 'thế giới đã thay đổi, chúng ta trên hết'.

Theo Đỗ Tú/Đất Việt

Tags: châu Âu  |  trách nhiệm  |  lợi ích  |  đồng minh  |  thành viên  |  Liên minh  |  Tổng thống Trump  |  như vậy  |  Quốc phòng  |  hoạt động