Nga chứng minh Nhật muốn phá 'vòng kim cô' Mỹ

Chuyên gia Nga liên hệ trường hợp THAAD để chứng minh Nga và Trung Quốc gây sức ép đủ lớn buộc Nhật Bản phải từ bỏ tên lửa Aegis Ashore của Mỹ.

Nga khoét nỗi đau đồng minh Mỹ

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Taro Kono mới đây chính thức thông báo nước này đã hủy bỏ kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa trên bộ Aegis Ashore được cho là sẽ bảo vệ nước này trước các mối đe dọa tên lửa và vũ khí hạt nhân từ Triều Tiên.

Trước đó, hôm 15/6, ông Kono đã bất ngờ tuyên bố đình chỉ kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Aegis Ashore với lý do hệ thống này đang có những trục trặc kỹ thuật và đòi hỏi quá nhiều chi phí.

Hệ thống phòng thủ tên lửa trên bộ Aegis Ashore do Mỹ thiết kế, được cho là để đối phó với mối đe dọa tên lửa đạn đạo từ Triều Tiên. Hệ thống này được dự kiến đi vào hoạt động sớm nhất là vào năm tài chính 2025. Năm 2017, Nhật Bản quyết định triển khai 2 khẩu đội Aegis Ashore tại Akita và Yamaguchi.

Một cơ sở Aegis Ashore của Mỹ tại Romania

Theo hãng tin Sputnik của Nga, lý do được Nhật Bản đưa ra để giải thích cho việc hủy kế hoạch này là do người dân và các chính trị gia địa phương phản đối chi phí cao, nguy cơ sóng ra đa ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, chuyên gia Nga Vasily Kashin liên hệ quyết định với mối quan hệ của Nhật Bản với Trung Quốc và Nga.

Theo chuyên gia Nga, các chính trị gia địa phương có tầm ảnh hưởng lớn ở Nhật Bản và chính phủ không thể bỏ qua lập trường của họ. Tuy nhiên, chính phủ Nhật Bản trước đây đã nhiều lần tìm cách thỏa hiệp với họ về các vấn đề có tầm quan trọng lớn đối với an ninh quốc gia.

Theo đó, chuyên gia Nga cho rằng chỉ cần tổ chức cuộc tiếp xúc để thương lượng với nhau. Người dân và các nhà lãnh đạo địa phương có thể đồng ý với việc triển khai một căn cứ quân sự để đổi lấy những ưu đãi và nhượng bộ trong các lĩnh vực khác từ phía chính phủ trung ương.

Nhật Bản dự kiến mua thêm Aegis Ashore để hoàn thiện hệ thống phòng thủ tên lửa của mình

Trong trường hợp hệ thống phòng thủ tên lửa đặt trên đất liền Aegis Ashore, tình hình có những điểm tương đồng với kế hoạch triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) ở Hàn Quốc.

Để đáp lại quyết định của Seoul cho phép triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Mỹ trên lãnh thổ Hàn Quốc, Trung Quốc đã gây áp lực chính trị và kinh tế rất lớn đối với Hàn Quốc.

Vì vậy, Seoul chỉ hạn chế ở việc duy trì các bệ phóng THAAD mà Mỹ đã triển khai trước đó và cam kết với Trung Quốc không triển khai thêm THAAD. Ngoài ra, Hàn Quốc cam kết họ sẽ không trở thành một phần của hệ thống phòng thủ tên lửa toàn cầu của Mỹ và sẽ không tham gia liên minh ba bên với Mỹ và Nhật Bản.

Việc Mỹ rơi vào trạng thái bất ổn chính trị đã không thể hỗ trợ Hàn Quốc khi nước này phải chịu các lệnh trừng phạt của Trung Quốc trong nửa cuối năm 2016 và hầu hết năm 2017. Hơn nữa, trong thời gian này, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thông qua quyết định xem xét lại Hiệp định thương mại tự do giữa Hàn Quốc và Mỹ.

Hàn Quốc đã thông qua quyết định từ chối hệ thống Aegis Ashore trong bối cảnh nước Mỹ đang phải đối mặt cuộc khủng hoảng ngày càng nghiêm trọng và phức tạp.

Tên lửa THAAD của Mỹ triển khai tại Hàn Quốc và Tổng thống Trump từng đòi Seoul trả tiền để được bảo vệ

Chuyên gia Nga cũng chỉ ra việc Hàn Quốc hay Nhật Bản, vốn coi các lực lượng Mỹ là 'chìa khóa' cho an ninh, hiện đang ganh đua lẫn nhau để phát triển những kế hoạch dự phòng nhằm ứng phó với tình huống Mỹ tiếp tục suy yếu hoặc từ chối cam kết bảo đảm an ninh của đồng minh.

Chuyên gia Nga kết luận, đối với một số quốc gia châu Á, liên minh với Mỹ vẫn có tầm quan trọng lớn, nhưng các đối tác của Mỹ đang bắt đầu hành động độc lập hơn. Hướng đi đầy triển vọng là chuyển đổi từ đồng minh của Mỹ sang chính sách đối ngoại đa chiều độc lập, tương tự như những gì đã xảy ra với Thổ Nhĩ Kỳ.

Nhật Bản muốn phá 'vòng kim cô'?

Trong khi đó, trang Thời báo châu Á cũng có bài phân tích về quyết định hủy bỏ kế hoạch triển khai Aegis Ashore của Nhật Bản. Theo đó, nguyên nhân thực sự là việc Nhật Bản muốn tìm kiếm các giải pháp thay thế để tăng cường vị thế và sức mạnh quân đội của mình trong một môi trường an ninh khu vực đang thay đổi.

Nếu được triển khai thì hệ thống tên lửa Aegis Ashore có thể đóng vai trò là lớp bảo vệ bên ngoài đối với Nhật Bản, nước đã có 7 khu trục hạm được trang bị hệ thống phòng thủ tên lửa Aegis. Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Taro Kono không loại trừ khả năng thay thế hệ thống phòng thủ tên lửa nói trên bằng những loại vũ khí tấn công đầu tiên nhằm đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Triều Tiên và Trung Quốc.

Một tàu khu trục của Nhật Bản trang bị hệ thống tên lửa Aegis

Việc triển khai bất kỳ năng lực tấn công đầu tiên nào sẽ là chỉ dấu cho thấy sự thay đổi cơ bản trong các chính sách quân sự của Tokyo. Thời báo châu Á cho rằng, khi hủy bỏ kế hoạch triển khai hệ thống Aegis Ashore, Nhật Bản chắc chắn cần đẩy mạnh vị thế và sức mạnh quân sự của mình.

Mục tiêu hướng tới năng lực tấn công đầu tiên trùng với mục tiêu của Thủ tướng Shinzo Abe nhằm sửa đổi hiến pháp hòa bình của Nhật Bản, khi sửa đổi Điều 9 về ngăn chặn chiến tranh, tức cấm Nhật Bản tham gia 'nguy cơ' dẫn đến một cuộc chiến.

Do được soạn thảo sau Thế chiến II, bản hiến pháp này của Nhật Bản không tính đến khả năng nước này nổi lên trở lại để trở thành một cường quốc toàn cầu và khu vực. Do đó, ông Abe đã muốn thay đổi điều này khi năm 2016-2017 đã đặt mục tiêu đến năm 2020 phải sửa đổi hiến pháp.

Nhật Bản hiện bị chia rẽ về ý định của nước này muốn có được năng lực tấn công trước tiên, và cuộc tranh luận về vấn đề này đã kéo dài trong nhiều năm qua. Giới phân tích cho rằng năng lực này là 'vi hiến' trong khi một số chiến lược gia lại coi đây là bước đi cần thiết tiến tới năng tự lực phòng thủ.

Tổng thống Mỹ D. Trump thăm căn cứ hải quân ở Yokosuka, Nhật Bản hồi tháng 5/2019

Trong những năm gần đây, việc Nhật Bản tiến tới năng lực tự phòng thủ đã trở nên hiện hữu. Bằng chứng là trong những năm qua, Tokyo đã mua sắm thiết bị quốc phòng hiện đại của Mỹ trị giá hàng tỷ USD, không chỉ nhằm tăng cường sức mạnh quân sự mà còn giúp tăng cường quan hệ với Washington.

Kế hoạch mua hai hệ thống phòng thủ tên lửa Aegis Ashore, trong đó, một hệ thống dành cho tỉnh Yamaguchi và một hệ thống dành cho thành phố Akita, đã được thông qua hồi năm 2017. Nhật Bản sẽ phải chi trả 4,2 tỷ USD cho thỏa thuận này trong vòng 30 năm.

Thời báo châu Á nhận định, giờ đây Tokyo dường như đang phát đi tín hiệu đối với Mỹ rằng nước này không sẵn sàng hy sinh những lợi ích quốc gia của mình để tuân thủ những yêu cầu của Washington.

Về mặt ngoại giao, động thái này có thể đem lại lợi thế lớn hơn cho Tokyo khi ứng phó với Mỹ, trong bối cảnh Washigton lâu nay đang đưa ra những đòi hỏi đối với các đồng minh khi bảo vệ những lợi ích của Mỹ.

Các hệ thống tên lửa tầm trung trên mặt đất nếu được bố trí ở Tây Thái Bình Dương sẽ giúp tăng cường các năng lực của Mỹ trong việc giám sát Nga và Trung Quốc. Và Nhật Bản là một đối tác lý tưởng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương để Mỹ bố trí một hệ thống như vậy.

Nhật Bản muốn phá 'vòng kim cô' của Mỹ?

Cũng theo Thời báo châu Á, Nhật Bản hiểu rằng đây chưa phải là thời điểm chín muồi để chọc giận Bắc Kinh khi Tokyo vừa đang tích cực di rời các cơ sở sản xuất của mình ra khỏi Trung Quốc, vừa nỗ lực khôi phục hoạt động kinh tế thời kỳ hậu COVID-19. Việc triển khai một hệ thống phòng thủ tên lửa vào thời điểm này có thể kích hoạt một cuộc đua vũ trang trong một khu vực vốn đã bất ổn.

Mặc dù vậy, trước tình hình nóng lên ở Đông Á, Nhật Bản cần những kế hoạch hiện đại và những năng lực phòng vệ ngày một lớn mạnh để đối phó trước bất kỳ tình huống bất ngờ.

Trong năm tài khóa 2020, Nhật Bản đã thông qua dự thảo ngân sách quốc phòng kỷ lục, lên tới 48,5 tỷ USD, tăng 1,1% so với năm tài khóa 2019 và là sự gia tăng thường niên thứ 8 liên tiếp trong chi tiêu quốc phòng.

Sau khi hủy kế hoạch triển khai Aegis Ashore, Nhật Bản sẽ tìm kiếm những giải pháp thay thế. Các phương án có thể là việc đạt được năng lực tấn công đầu tiên, có thêm nhiều chiến đấu cơ cảnh báo sớm, có thêm tiêm kích F-35 và các thiết bị không người lái để giám sát nguy cơ bị nước khác tấn công bằng tên lửa.

Thời báo châu Á nhấn mạnh, những phương án này sẽ làm giảm sự phụ thuộc của Tokyo vào cái ô an ninh của Washington, đồng thời cho thấy ý định của Nhật Bản muốn thay đổi chiến lược an ninh quốc gia của mình hướng tới khả năng tự lực trong môi trường an ninh đang thay đổi thời kỳ hậu COVID-19.

Theo Thành Minh/Đất Việt Link Gốc:           Copy Link
http://baodatviet.vn/quoc-phong/binh-luan-quan-su/nga-chung-minh-nhat-muon-pha-vong-kim-co-my-3409812/

Tags: Aegis Ashore  |  Trung Quốc  |  Nhật Bản  |  hệ thống  |  tên lửa  |  triển khai  |  phòng thủ  |  kế hoạch  |  Năng lực  |  An ninh