Những dấu hiệu sốc nhiệt và cách sơ cứu ai cũng cần biết để không gặp họa sốc nhiệt

Nắng nóng ở các tỉnh phía Bắc luôn đạt ngưỡng cao từ 38-40 độ C khiến nhiều người bị sốc nhiệt. Nếu không học ngay những dấu hiệu phát hiện, cách sơ cứu sau thì rất khó xử trí khi gặp họa sốc nhiệt.

Nhiều ca sốc nhiệt vì nắng nóng

Khoa Hồi sức tích cực (BV TƯ Quân đội 108) trong 3 tuần đầu tháng 6 đã tiếp nhận 3 bệnh nhân bị sốc nhiệt do nắng nóng, vào viện với các triệu chứng hôn mê sâu, sốt cao trên 40 độ C, trụy tim mạch, tổn thương chức năng gan, thận và rối loạn đông máu nặng. Khoa cấp cứu (Bệnh viện Bạch Mai) liên tiếp cấp cứu cho các ca sốc nhiệt vào những ngày nắng nóng đỉnh điểm.

Một bệnh nhân bị sốc nhiệt. Ảnh minh họa.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn T.Ư, đợt nắng nóng này nhiệt độ cao nhất phổ biến 37 - 39oC, có nơi trên 39 độ C. Do ảnh hưởng của nắng nóng gay gắt kéo dài kết hợp với độ ẩm trong không khí giảm thấp nên có thể tác động và gây tình trạng mất nước, kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt đối với cơ thể của người khi tiếp xúc lâu với nền nhiệt độ cao.

Hạn chế ra ngoài khi trời nắng nóng cao điểm để tránh bị sốc nhiệt. Ảnh minh họa.

Xử trí khi có người sốc nhiệt

Mùa hè cha mẹ hay cho trẻ đi chơi, du lịch, đi học thêm... cần đề phòng tình trạng sốc nhiệt cho trẻ, và tự trang bị kiến thức xử trí sốc nhiệt hiệu quả và phòng tránh cho trẻ.

Sốc nhiệt là tình trạng đe dọa tính mạng khi nhiệt độ cơ thể tăng quá cao, khoảng 40 độ C. Sốc nhiệt xảy ra khi cơ thể con người chịu sức nóng quá lớn (khi trẻ hoạt động thể dục trong thời tiết rất nóng và ẩm lại không uống đủ nước, hoặc người lao động ngoài trời nắng nóng lâu, đi đường nắng nóng lâu... mà không cung cấp đủ nước cho cơ thể).

Sốc nhiệt có thể gây tổn thương đến hệ thần kinh trung ương và các mô khác của cơ thể, đây là một tình trạng cấp cứu cần xử trí nhanh và kịp thời nếu không có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của trẻ.

Cách sơ cứu bị sốc nhiệt. Ảnh minh họa.

Dấu hiệu bị sốc nhiệt

- Thân nhiệt khoảng 40 độ C hoặc cao hơn;

- Mệt mỏi, chóng mặt, khát nước;

- Da ửng đỏ, nóng, tim đập nhanh;

- Nôn ói hoặc tiêu chảy;

- Căng cơ, chuột rút;

- Đi đứng khó khăn;

- Mất tập trung, rối loạn tri giác;

Triệu chứng chính của sốc nhiệt là việc tăng đáng kể nhiệt độ của cơ thể, thường là trên 40 độ C, kèm theo có thể từ thay đổi tính tình cho đến lú lẫn, hoặc hôn mê. Da có thể nóng và khô, nhưng sốc nhiệt do gắng sức thì da thường ẩm.

Vừa sơ cứu làm mát cho bệnh nhân, vừa gọi ngay xe cấp cứu. Ảnh minh họa.

Sơ cứu khi có người bị sốc nhiệt

Theo khuyến cáo của TS.BS Nguyễn An Tuấn, Trưởng phòng Cấp cứu tổng hợp, Khoa Cấp cứu (Bệnh viện Bạch Mai), khi thấy một người nghi ngờ sốc nhiệt, say nắng với biểu hiện như: mặt đỏ bừng, da nóng, khô, mệt lả, đau đầu, nôn ói thì phải khẩn trương sơ cứu hạ thân nhiệt cho người bệnh.

Việc sơ cứu ban đầu cho người bị sốc nhiệt rất quan trọng, quyết định đến việc điều trị và di chứng sau này. Trẻ em bị sốc nhiệt có thể đe dọa đến tính mạng nếu như không được xử trí kịp thời. Vì vậy khi thấy có người bị sốc nhiệt :

- Nhanh chóng đưa bệnh nhân tới chỗ mát, cởi bớt quần áo và chườm mát vào vùng cổ, nách, bẹn, lau người toàn thân. Nên sử dụng túi chườm, hoặc vải thấm nước lạnh. Có thể dùng vòi nước mát, hay xô nước mát xối lên người… Có thể tưới nước mát, hoặc nước hơi ấm lên người nạn nhân, quạt để thúc đẩy ra mồ hôi và bốc hơi... đồng thời gọi xe cấp cứu đưa đi bệnh viện. Nếu xe cấp cứu ở xa, hoặc không đến ngay được thì hỏi nhân viên y tế cách sơ cứu nạn nhân.

- Nếu nạn nhân còn tỉnh táo và có thể uống, hãy cho uống nước mát hoặc nước lạnh không chứa cồn và cafein.

- Theo dõi thân nhiệt của nạn nhân thường xuyên, liên tục làm mát cho đến khi nhiệt độ giảm xuống còn khoảng 38,3 - 38,8 độ C.

- Tuyệt đối không dùng thuốc hạ sốt cho bệnh nhân vì không có giá trị khi bị sốc nhiệt.

– Cho trẻ/ bệnh nhân uống nước (không có cồn hoặc các chất kích thích) nếu trẻ/bệnh nhân có thể uống được.

– Cho trẻ/ bệnh nhân đến ngay cơ sở y tế uy tín để được xử trí kịp thời.

Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai, say nắng, sốc nhiệt có nguy cơ xảy ra rất cao trong những ngày nắng nóng với tất cả mọi người.

Phòng tránh sốc nhiệt

Phòng tránh sốc nhiệt là khi trời nắng nóng cần hạn chế ra đường vào những ngày nắng nóng, nhất là trẻ em. Cha mẹ không nên cho trẻ hoạt động hay chơi quá lâu trong môi trường thời tiết nóng bức. Người lớn cũng không nên lao động, đi lại dưới trời nắng nóng cao điểm. Nếu buộc phải ở dưới trời nắng nóng lâu cần bổ sung nước, dinh dưỡng đầy đủ để tránh bị sốc nhiệt.

– Uống nhiều nước, nên chia ra uống nhiều lần trong ngày và không nên để trẻ cảm thấy khát nước rồi mới uống.

– Mặc đồ thoáng và nhẹ, và tránh mặc quá nhiều lớp áo.

– Nên cho trẻ tập thể dục vào những thời điểm mà nhiệt độ môi trường ít nóng nhất.

– Hạn chế cho trẻ ra ngoài dưới thời tiết nắng nóng oi bức.

Điều quan trọng phòng ngừa sốc nhiệt là tránh để cơ thể mất nước và không hoạt động mạnh trong những ngày thời tiết nóng ẩm.

- Nếu phải hoạt động (lao động, đi học...) nhiều trong những ngày nóng, cần bổ sung các chất điện giải (natri) và nước cho cơ thể. Uống nhiều nước (nước lọc và các thức uống thể thao bù muối và chất khoáng, các loại nước giải nhiệt...

- Tránh uống các thức uống có cồn, cafein và đường vì có thể gây mất nước.

- Thường xuyên nghỉ giải lao, mặc quần áo mỏng nhẹ, sáng màu.

- Người lao động cần mặc áo chống nắng, kính bảo hộ khi ra ngoài trời.

- Tăng cường rèn luyện sức khỏe, tăng khả năng thích nghi với thời tiết khắc nghiệt. Học cách xử trí khi gặp các vấn đề liên quan đến nắng nóng.

Có thể chống nắng bằng việc bố trí thời gian làm việc ngoài trời và nghỉ ngơi hợp lý, tránh tiếp xúc môi trường nhiệt độ cao quá lâu. Có thể thay đổi giờ học, làm việc sớm hơn 30 phút so với các mùa khác (ví như từ 7h30 lên 7 giờ sáng) để bớt phải đi lại lúc trưa nắng. Hoặc buổi chiều thì hoạt động sau 16 giờ khi trời đã dịu bớt nắng nóng.

Theo Ngọc Hà/Gia đình & Xã hội

Link báo gốc: http://giadinh.net.vn/song-khoe/nhung-dau-hieu-soc-nhiet-va-cach-so-cuu-ai-cung-can-biet-de-khong-gap-hoa-soc-nhiet-20190627025431783.htm

Tags: bệnh nhân  |  nắng nóng  |  Nhiệt độ  |  trời nắng nóng  |  ảnh minh họa  |  hoạt động  |  ngày nắng nóng  |  cấp cứu  |  Nạn nhân  |  Môi trường