Ukraine đếm thiệt hại nếu Nord Stream-2 thông dòng

Ukraine mới công bố dự thảo kế hoạch phát triển hệ thống vận chuyển khí đốt Ukraine cho giai đoạn 2021-2030.

Theo đó, nhà điều hành các đường ống vận chuyển khí đốt GTS Ukraine báo cáo rằng hợp đồng trung chuyển khí đốt hiện tại của Nga cho thấy khả năng gia hạn thêm 10 năm kể từ năm 2025, nhưng triển vọng hiện không chắc chắn.

Ukraine dự tính suy giảm trung chuyển khí đốt từ Nga qua EU một khi Nord Stream-2 thông dòng.

'Việc tiếp tục trung chuyển khí đốt sau năm 2025 và khối lượng có thể tăng trong giai đoạn 2021-2024 phụ thuộc vào mức độ sử dụng của cơ sở hạ tầng hiện có, có khả năng đảm bảo quá trình trung chuyển khí đốt của Nga đến châu Âu cũng như việc thực hiện dự án Nord Stream-2', tài liệu cho biết.

GTS Ukraine cho biết công ty tư vấn Tetra Tech ES đã phát triển ba kịch bản cho việc trung chuyển khí đốt qua Ukraine.

Đầu tiên họ giả định nguồn cung giảm xuống 0 vào năm 2025-2029, thứ hai 40 tỉ mét khối mỗi năm và thứ ba đảm bảo 65 tỉ mét khối như đã ký trong năm nay.

Sau khi việc tiếp tục TurkStream (Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ) ở Bulgaria hoàn thành và việc cung cấp khí đốt của Nga cho Serbia và Hungary thông qua tuyến đường phía Nam bắt đầu, Tetra Tech ES dự đoán lượng trung chuyển hiện tại giảm 15 tỉ mét khối mỗi năm.

Đồng thời, việc khởi động Nord Stream-2 sẽ khiến quá trình trung chuyển của Ukraine không còn đạt 27 tỉ mét khối mỗi năm. Trong mọi trường hợp, việc trung chuyển khí đốt của Nga sẽ giảm đáng kể trong năm nay.

Nếu vào năm 2019, 89 tỉ mét khối được cung cấp cho châu Âu thông qua Ukraine, với 140 tỉ mét khối về mặt kỹ thuật, nghĩa vụ hợp đồng lên tới 65 tỉ mét khối và vận chuyển thực tế đạt 81% khối lượng.

'Đánh giá cho thấy hệ thống truyền dẫn khí đốt của Ukraine có công suất dư thừa đáng kể, hệ thống này không được sử dụng cho hiện nay và trong tương lai do nhu cầu bổ sung cho công suất sẽ không còn', nhà điều hành GTS Ukraine nhận định.

GTS Ukraine chỉ ra rằng trong trường hợp kịch bản tiêu cực nhất, công suất bổ sung sẽ được giải phóng từ năm 2025. Do đó, nhà điều hành đã lập một danh sách các cơ sở hạ tầng sẽ không tham gia vào việc trung chuyển khí đốt. Theo đó, có 524 trạm nén khí trên hệ thống trung chuyển khí đốt của Ukraine, tức 83% trong số đó được lên kế hoạch đóng cửa. 257 chiếc sẽ ngừng hoạt động và 180 trạm sẽ vẫn được dự trữ.

Ngoài ra, GTS Ukraine tin rằng họ sẽ có thể hoạt động một phần công suất với sự trợ giúp của các dự án mới. Nhà điều hành hy vọng sẽ sử dụng chính GTS Ukraine để vận chuyển hydro trong tương lai từ Nga hoặc từ Ukraine đến châu Âu, cũng như vận chuyển khí tự nhiên tái tạo biomethane trong nước.

Theo đánh giá của dự thảo kế hoạch phát triển GTS Ukraine, sẽ không có gì có thể thay thế việc trung chuyển khí đốt của Nga nếu Nord Stream-2 được hoàn thành và đưa vào hoạt động.

Bản kế hoạch này được thực hiện căn cứ từ thỏa thuận giữa Gazprom và Nhà điều hành GTS Ukraine vào ngày cuối cùng của năm 2019 sau các quá trình đàm phán căng thẳng.

Gazprom và Nhà điều hành GTS Ukraine đã ký thỏa thuận liên vận hành về vận chuyển khí đốt qua lãnh thổ Ukraine sau ngày 31/12/2019 tại Vienna.

Theo ông Alexei Miller, người đứng đầu Gazprom, hai bên còn ký gói văn kiện - thỏa thuận trọn gói khôi phục 'sự cân bằng lợi ích của các bên' (Văn kiện này buộc các bên không kiện đòi bồi thường lẫn nhau tại các tòa án). Các văn kiện này đã có hiệu lực pháp lý.

Giám đốc điều hành Gazprom Alexei Miller cho biết, trung chuyển khí qua Ukraine vào năm 2020 sẽ lên tới 65 tỉ m3 và 40 tỉ m3/năm trong giai đoạn 2021-2024. Thỏa thuận này quy định từ bỏ các khiếu nại mới, rút các yêu cầu bồi thường và thanh toán khoảng 2,9 tỉ USD theo quyết định của Tòa án Trọng tài Stockholm.

Năm ngoái, Tập đoàn Gazprom đã cung cấp cho châu Âu khoảng 200 tỉ m3 khí đốt, 40% trong số này đi qua Ukraine, giúp Kiev thu về 3 tỉ USD tiền phí vận chuyển mỗi năm.

Kịch bản mà Nord Stream-2 được thông dòng có thể sẽ ảnh hưởng mang tính cục diện đến nguồn thu của Ukraine trong tình hình này.

Ba Lan khiêu khích cả Đức lẫn Nga

Dự án Nord Stream-2 dẫn đường ống khí đốt từ Nga sang Đức, có tổng trị giá khoảng 12 tỉ euro, huy động đến 600 nhà thầu phụ và được dự kiến hoàn thiện vào năm 2021. Tập đoàn dầu khí Nga Gazprom chiếm khoảng 50% cổ phần dự án, phần còn lại thuộc về 5 tập đoàn, Uniper và Wintershal DEA (Đức), Shell (Hà Lan), OMV (Áo) và Engie (Pháp).

Mới đây, Ba Lan đã giáng một đòn mạnh vào nỗ lực hoàn thiện dự án này. Sau hai năm điều tra, chính quyền Ba Lan kết luận đường ống đe dọa quyền lợi người tiêu dùng nước này và làm phát sinh nhiều quan ngại về an ninh năng lượng, cạnh tranh thị trường và đối tác tài chính giữa Gazprom với 5 công ty năng lượng châu Âu trong xây dựng và quản lý đường ống.

Mức phạt kỷ lục trị giá 7,6 tỷ USD của Warsaw dành cho Gazprom cho thấy dự án đường ống trở thành một trong những trọng tâm địa chính trị lớn nhất trong căng thẳng ngày càng leo thang giữa phương Tây và nước Nga của Tổng thống Vladimir Putin.

Học giả chuyên về châu Âu và Âu-Á Wayne Merry tại tổ chức tư vấn mang tên Hội đồng Chính sách Đối ngoại Mỹ nhận định, Ba Lan đã chọc giận đến chính sách của nhà lãnh đạo tại vị lâu nhất EU - Thủ tướng Đức Angela Merkel.

'Những gì Ba Lan và Washington đang làm đã tạo ra trở ngại cho việc hoàn thành Nord Stream 2 và làm Berlin tức giận. Đó là một vấn đề lớn cho chủ quyền của Đức' - chuyên gia này nhận định.

Nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ Xã hội Đức Timon Gremmerls nói rằng, các trừng phạt mới của Ba Lan mang tính thực chất hơn nhiều so với các cảnh báo trước đây.

Các quy định của EU về lý thuyết cho phép Warsaw đề nghị các nước trong khu vực hỗ trợ họ thu tiền (nhân danh Ba Lan), ngay cả khi Ủy ban châu Âu chưa có phản ứng gì.

'Đây là một hòn đá khác cản trở dự án. Ít nhất, nó khiến kết quả thành công trở nên mơ hồ hơn và có thể tạo ra một cuộc chiến pháp lý lâu dài khác' - nghị sĩ Gremmerls nói.

Quyết định của Ba Lan cũng tạo ra những quan ngại nguy hiểm về pháp quyền. Bất kỳ hành động kháng cáo nào của Gazprom đều là một bài kiểm tra cho hệ thống tòa án của Ba Lan. Hệ thống này mới có một loạt cải tổ và bị EU chỉ trích là phá hoại các giá trị nội khối bằng việc chính trị hóa tòa án.

Cũng lưu ý, công cuộc 'đại tu' hệ thống tòa án bắt đầu từ năm 2015 đã đẩy Ba Lan vào thế xung đột với các đối tác EU, đặc biệt là Đức. Đức hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Ba Lan và cũng là nước đóng góp nhiều nhất cho ngân sách EU.

Không muốn bị cho là khiêu khích, Berlin phần lớn thời gian đều tỏ ra thận trọng trong phản ứng trước Ba Lan. Tuy nhiên, tháng trước, chính phủ Merkel đã đưa ra đề xuất ngừng cấp tiền từ quỹ viện trợ đại dịch của EU nếu các nước thành viên không tuân theo các tiêu chuẩn pháp quyền.

Trong khi đó, phản ứng từ Điện Kremlin lại rõ nét hơn. Quan hệ Nga- Ba Lan đang không quá 'tốt đẹp', người phát ngôn của Tổng thống Putin là Dmitry Peskov nói trong một cuộc họp báo.

Còn Phó Chủ tịch Ủy ban các Vấn đề Quốc tế thuộc Thượng viện Nga Andrey Klimov cho hay, chính sách 'chống Nga' của Ba Lan cũng nhằm vào cả Berlin.

'Chúng tôi có rất nhiều cách khác nhau để đối phó với Ba Lan' - ông Klimov cảnh báo.

Theo Hải Lâm/Đất Việt Link Gốc:           Copy Link
http://baodatviet.vn/the-gioi/tin-tuc-24h/ukraine-dem-thiet-hai-neu-nord-stream-2-thong-dong-3420477/

Tags: dự án Nord Stream-2  |  Thủ tướng Đức Angela Merkel  |  Mỹ trừng phạt Nord Stream-2  |  hoàn thiện Nord Stream-2