Ba Lan quyết từ bỏ khí đốt Nga vì...tuyệt vọng với Mỹ

Việc Mỹ giúp Nord Stream-2 khơi thông khiến Ba Lan đối mặt nguy cơ phụ thuộc nhiều hơn vào năng lượng Nga, chứ không chỉ phụ thuộc khí đốt Nga.

Ba Lan quyết không gia hạn hợp đồng mua khí đốt của Nga

Ngày 16/9, đại diện của Chính phủ Ba Lan về Cơ sở hạ tầng Năng lượng chiến lược Piotr Naimsky tuyên bố, nước này không có ý định gia hạn hợp đồng mua khí đốt với Tập đoàn khí đốt Gazprom của Nga.

Phát biểu trên sóng đài phát thanh Siódma9 của Ba Lan, ông Piotr Naimsky khẳng định rõ ràng rằng Ba Lan sẽ không gia hạn hợp đồng mua khí đốt của Nga, mà hết hạn vào năm 2022. 'Chúng tôi sẽ không gia hạn hợp đồng với Gazprom'.

Hiện mỗi năm Ba Lan nhập 10 tỷ m3 khí đốt của Nga. Mặc dù vậy, Warsaw nhiều lần tuyên bố sẽ không gia hạn với Gazprom. Tháng 4/2020, Thứ trưởng Bộ Tài sản Nhà nước Ba Lan Janusz Kowalski đã thông báo kế hoạch từ bỏ khí đốt của Nga.

Theo ông Naimsky, để thay thế nguồn khí đốt từ Nga, từ tháng 10/2022, Ba Lan sẽ bắt đầu mua khí đốt qua tuyến đường ống Baltic Pipe. Chính phủ Ba Lan cho rằng, nguồn cung từ Baltic Pipe sẽ đáp ứng mọi nhu cầu của nền kinh tế nước này.

Ba Lan từng thuyết phục Đức từ bỏ Nord Stream-2 để tạp trung vào Baltic Pipe nhưng không thành

Dự án Baltic Pipe là một liên doanh giữa Công ty Gaz-System của Ba Lan và Công ty Energinet của Đan Mạch, cung cấp khí đốt Na Uy đến các thị trường Đan Mạch và Ba Lan, cũng như đến người tiêu dùng cuối ở các nước trong khu vực.

Baltic Pipe cũng được thiết kế nhằm cung cấp khí đốt từ Ba Lan sang thị trường Đan Mạch. Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng từ 1,6 tỷ euro đến 2,1 tỷ euro (từ 1,9 tỷ USD đến 2,5 tỷ USD). Dự án được chính thức cấp phép ngày 12/7/2019.

Hệ thống đường ống dẫn của Dự án Baltic Pipe bao gồm một đoạn đường ống chạy dưới biển Baltic dài 275 km nối giữa Ba Lan và Đan Mạch, và một đoạn kết nối với đường ống Europe II của Na Uy ở Biển Bắc.

Baltic Pipe có công suất thiết kế là 10,2 tỷ m3 khí/năm và theo kế hoạch thì sẽ hoàn thành vào tháng 10/2022 - ngay trước thời điểm mà Công ty dầu khí quốc doanh Ba Lan PGNiG kết thúc hợp đồng nhập khẩu khí đốt với Gazprom của Nga.

Đa dạng hóa nguồn cung cấp khí đốt để tránh phụ thuộc vào Nga là mục tiêu từ lâu của Ba Lan, thúc đẩy nước này phát triển các thiết bị đầu cuối nhằm tiếp nhận khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và các kết nối khác.

Đầu năm 2018, PGNiG đã ký các thỏa thuận với Gaz-System và Energinet cho các dịch vụ truyền dẫn toàn bộ nguồn khí đốt của Dự án Baltic Pipe, từ năm 2022 đến năm 2037 với tổng trị giá lên tới 8,1 tỷ zloty (1,8 tỷ euro).

Ba Lan có mức tiêu thụ hàng năm khoảng 22 tỷ m3 khí đốt và con số này đang tăng lên khi quốc gia Đông Âu này chuyển các nhà máy điện chạy bằng than sang khí đốt. PGNiG đã mua 10 tỷ m3 khí đốt của Nga vào năm 2020.

Như vậy, theo công suất thiết kết, nguồn khí đốt của Dự án Baltic Pipe cung cấp cho Ba Lan sẽ đảm bảo thay thế toàn bộ lượng khí đốt mà Nga cung cấp cho Ba Lan. Vì vậy, PGNiG sẵn sàng từ chối gia hạn hợp đồng với Gazprom.

Tuy nhiên, ngày 31/5/2021, Ủy ban Kháng nghị về Môi trường và Thực phẩm Đan Mạch đã bãi bỏ giấy phép đối với Dự án Baltic Pipe, cấp cho việc xây dựng phần đường ống chạy ngang lãnh thổ Đan Mạch.

Lý do : việc lắp đặt đường ống của Balitc Pipe sẽ ảnh hưởng tới một số loài động vật cần được bảo vệ, chẳng hạn như chuột bạch dương Bắc Âu, dơi, ốc sên Desmoulin hay ốc sên miệng hẹp.

Ngày 3/7/2021, Ủy ban Kháng nghị về Môi trường và Thực phẩm Đan Mạch vẫn ra tuyên bố giữ nguyên việc không xác nhận giấy phép xây dựng được Cơ quan Bảo vệ Môi trường Đan Mạch cấp cho Dư án Baltic Pipe ngày 12/7/2019.

Quyết định này buộc Cơ quan Bảo vệ Môi trường Đan Mạch phải thực hiện các thử nghiệm bổ sung để đánh giá mức độ ảnh hưởng từ việc đặt đường ống tới việc sinh sản và nơi cư trú của một số loài động vật cần được bảo vệ như thế nào.

Tuy nhiên, phía Ba Lan cho biết việc triển khai các hạng mục trong Dư án Baltic Pipe sẽ vẫn tiếp tục, bất chấp quyết định của Ủy ban Kháng nghị về Môi trường và Thực phẩm Đan Mạch. Vì nếu chậm trễ, việc từ bỏ khí đốt Nga sẽ không thực hiện được.

Ba Lan quyết phá Nord Stream-2, giờ đối mặt nguy cơ phụ thuộc vào Nord Stream-2

Ba Lan quyết từ bỏ khí đốt Nga chỉ vì...tuyệt vọng với Mỹ

Ba Lan là một trong những nước luôn nhìn nhận Nga sử dụng năng lượng làm vũ khí địa chính trị chống lại Châu Âu, vì vậy Warsaw luôn phản đối các dự án cung cấp khí đốt của Nga cho Châu Âu, trong đó đặc biệt là Dự án Nord Stream-2.

Ba Lan đã làm tất cả những gì có thể nhằm ngăn chặn việc Nga cung cấp khí đốt cho EU qua đường ống khổng lồ này, trong đó có việc kêu gọi Washington và Kiev hợp sức với Warsaw chống lại Moscow trong dự án này.

Ước vọng của Warsaw đã được Washington lắng nghe và hồi đáp bằng việc áp đặt trừng phạt Nord Stream-2 vào ngày 17/12/2019. Hệ quả là ngày 21/12/2019, Tập đoàn Allseas đã dừng thi công và thu hồi các tàu rải ống cho Nord Stream-2.

Những tưởng như vậy Warsaw sẽ vui mừng vì có thể chứng kiến Nord Stream-2 chết yểu như South Stream năm nào, hoặc việc khơi thông Nord Stream-2 sẽ là vô định. Điều đó đồng nghĩa các tính toán của Warsaw sẽ phát tác hiệu tối đa.

Vậy nhưng hành động của Washington vẫn không khiến Warsaw hết lo lắng về Dự án Nord Stream-2, mà theo lý giải của Thủ tướng Ba Lan Mateusz Morawiecki là các biện pháp trừng phạt của Mỹ sẽ không thể phá hoại được Nord Stream-2

'Mỹ không thể ngăn cản hay phá hoại dự án đường ống dẫn khí Nord Stream-2 với các lệnh trừng phạt của mình. Nord Stream-2 sẽ vận chuyển khí đốt Nga đến Đức qua biển Baltic bất chấp các lệnh trừng phạt của Mỹ', theo tờ Die Welt.

Nỗi lo lắng của Thủ tướng Mateusz Morawiecki đã thành sự thật khi Tổng thống Joe Biden lên nắm quyền đã có những thay đổi trong đánh giá về Dự án Nord Stream-2, từ đó có những hành động khiến Warsaw thất vọng.

Đỉnh điểm trong hành động của Mỹ khiến Ba Lan tuyệt vọng là Thỏa thuận Mỹ-Đức về Nord Stream-2 - món quà lớn nhất mà Thủ tướng Đức Angela Merkel dành tặng cho Tổng thống Nga Vladimir Putin trước khi rời nhiệm sở.

Năm 2020, Warsaw từng đề nghị Berlin dừng triển khai Dự án Nord Stream-2, thay thế bằng Dự án Baltic Pipe. Tuy nhiên, đề nghị của Warsaw không được Berlin tiếp nhận, ngược lại Berlin lại thuyết phục Washington phá rào cho Nord Stream-2.

Khi Mỹ và Đức có thỏa thuận mở lối cho Nord Stream-2 thì Baltic Pipe lại bị tắc lối. Sự trùng hợp ngẫu nhiên này khiến cho nỗ lực của Warsaw nhằm giải phóng Ba Lan khỏi sự phụ thuộc vào khí đốt của Nga, gặp khó.

'Khi Mỹ đồng ý ủng hộ Nord Stream-2 của Nga-Đức - bỏ qua Ba Lan và Ukraine - mục tiêu chiến lược của Warsaw trong việc đa dạng hóa nguồn năng lượng khỏi sự phụ thuộc vào Nga lại bị đe dọa bởi sự chậm trễ của Baltic Pipe.

Copenhagen rút giấy phép cho đoạn đường ống dẫn khí trong Dự án Baltic Pipe trên lãnh thổ Đan Mạch có thể đồng nghĩa với việc Ba Lan sẽ tiếp tục là một bên mua khí đốt của Nga. Điều này có thể làm phá sản kế hoạch của Warsaw', DW bình luận.

Trong khi đường ống dẫn khí Nord Stream-2 dài hơn và gây tranh cãi hơn đã được khơi thông thì đường ống dẫn khí Baltic Pipe ngắn hơn, ít tranh cãi hơn lại đang phải vật lộn để có thể phá được rào cản từ Đan Mạch.

Việc đoạn tuyệt khi đốt Nga là không hề dễ dàng với Ba Lan

Giới chuyên gia năng lượng cho rằng sự trì hoãn đối với Baltic Pipe sẽ giúp Moscow có tiếng nói trọng lượng hơn nữa nói trong các cuộc đàm phán về hợp đồng mua bán khí đốt trong tương lai ở Châu Âu.

Thậm chí, Moscow có thể sử dụng lợi thế từ sự trì hoãn Baltic Pipe để thúc đẩy các cuộc đàm phán về việc xây dựng một cây cầu năng lượng nối bất kỳ hoạt động sản xuất năng lượng hạt nhân nào trong tương lai của Nga với EU.

'Nga sẽ sử dụng sự trì hoãn Baltic Pipe như một đòn bẩy và từ đó tìm cách thúc đẩy Dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân ở Kaliningrad và xây dựng một cây cầu năng lượng, liên kết với thị trường năng lượng điện của EU'.

Chuyên gia Robert Tomaszewski của Tổ chức tư vấn Polityka Insight có trụ sở tại Warsaw nhận định như vậy. Từ đó, theo ông Tomaszewski, 'Ba Lan có thể bị buộc tham gia dự án hạt nhân của Nga để có được hợp đồng khí đốt tốt hơn với Nga'.

Như vậy, khi Baltic Pipe bị trì hoãn sẽ khiến cho Ba Lan đối mặt nguy cơ phụ thuộc nhiều hơn vào năng lượng Nga, chứ không chỉ phụ thuộc vào khí đốt Nga. Nguyên nhân sâu xa là do Nord Stream-2 được khơi thông.

Rõ ràng, việc Ba Lan bất chấp quyết định của Ủy ban Kháng nghị về Môi trường và Thực phẩm Đan Mạch, vẫn tiếp tục thực hiện Dự án Baltic Pipe lúc này không hẳn là đoạn tuyệt với khí đốt Nga, mà là thể hiện sự tuyệt vọng của Warsaw với Washington.

Theo Ngọc Việt/Đất Việt Link Gốc:           Copy Link
http://baodatviet.vn/the-gioi/quan-he-quoc-te/ba-lan-quyet-tu-bo-khi-dot-nga-vituyet-vong-voi-my-3439086/

Tags: Quan hệ Nga-Ba Lan  |  Ba Lan từ bỏ khí đốt Nga  |  Piotr Naimsky  |  Dự án Baltic Pipe  |  dự án Nord Stream-2  |  Công ty Gaz-System  |  Công ty Energinet  |  Ủy ban Kháng nghị Đan Mạch  |  Thỏa thuận Mỹ-Đức  |  Mateusz Morawiecki  |  Rob