Belarus là thuốc thử mô hình quan hệ Nga với láng giềng

Các chuyên gia cho rằng, nếu sáp nhập Belarus sẽ phá vỡ mô hình quan hệ giữa Nga với các nước láng giềng và không có lợi cho kinh tế Nga.

Belarus trước các dự lệnh cấm vận...

Bài viết mới đây trên Tạp chí BESA của tác giả Emil Avdaliani nhận xét: Belarus đang ngày càng bị cô lập và ngày càng đẩy mình vào vòng tay của Nga. Moscow đang tận dụng cơ hội để củng cố Belarus như một quốc gia vùng đệm chống lại ảnh hưởng địa chính trị của phương Tây.

Ông Emil Avdaliani hiện đang giảng dạy lịch sử và quan hệ quốc tế tại Đại học Tbilisi và Đại học Ilia của Gruzia, đã làm việc cho nhiều công ty tư vấn quốc tế khác nhau và hiện đang xuất bản các bài báo về những phát triển quân sự và chính trị trên khắp không gian Liên Xô cũ.

Trong bài viết, chuyên gia Emil Avdaliani nhận định, trái ngược với những phân tích ở trên, trừ khi có cơ hội thực sự là một chính phủ thân phương Tây được thành lập ở Minsk, Nga không thúc đẩy bất kỳ kịch bản cấp tiến nào, bao gồm cả hội nhập hoàn toàn.

Sau nhiều tháng căng thẳng giữa Belarus và phương Tây, việc máy bay Ryanair buộc phải hạ cánh ở Minsk, đã khiến quan hệ giữa Belarus và phương Tây xuống mức thấp mới.

Phương Tây có khả năng sẽ áp dụng một đường lối trừng phạt mới khắc nghiệt hơn đối với Minsk và điều đó chắc chắn sẽ gây ra những tác động địa chính trị đối với mối quan hệ Belarus-Nga.

Hiện tại, các điều kiện đã chín muồi để Nga có thể kéo Minsk đến rất gần bằng cách cung cấp các nhượng bộ kinh tế và có thể thúc đẩy thiết lập sự hiện diện quân sự sâu sắc hơn trên lãnh thổ Belarus.

Lãnh thổ Nhà nước Liên minh Nga-Belarus (nếu thành hiện thực)

Bản lĩnh Tổng thống Lukashenko trước lợi quốc gia...

Tuy nhiên, đáng ngạc nhiên là Moscow đã tương đối hạn chế các hoạt động trên hướng Belarus, kể từ khi cuộc khủng hoảng nổ ra ở quốc gia láng giềng sau cuộc bầu cử tổng thống mà phương Tây cho là gian lận.

Bất cứ khi nào Tổng thống Alexander Lukashenko và người đồng cấp Nga Vladimir Putin nói chuyện với nhau, sẽ có rất nhiều tin đồn về tiến độ (có thể có) trong dự án về một nhà nước liên minh và khả năng Nga sẽ thiết lập sự hiện diện quân sự sâu rộng hơn ở Belarus. Nhưng cho đến nay, vẫn chưa thấy thay đổi nào có ý nghĩa.

Tuyên bố của Tổng thống Lukashenko vào tháng 4, ngay trước chuyến thăm Nga rằng, 'một trong những quyết định chính của tôi trong hơn một phần tư thế kỷ làm tổng thống sắp được đưa ra' đã gây ra một loạt bình luận và suy đoán rằng một vụ sáp nhập Belarus-Nga sắp xảy ra, nhưng rốt cuộc là không có thông báo nào như vậy được đưa ra.

Vai trò của nhà lãnh đạo Belarus Lukashenko trong những sự chậm trễ này không nên bị đánh giá thấp.

Mặc dù Belarus dễ bị tổn thương về mặt địa chính trị, nhưng ông Lukashenko đã chứng tỏ bản lĩnh của mình như một nhà đàm phán cứng rắn. Ở bất cứ thời điểm nào trong sự nghiệp, dù có bị áp lực từ các cường quốc ngoại bang hay những rắc rối nội bộ, ông chưa bao giờ tự bộc lộ là kẻ yếu.

Tất nhiên, không có gì đảm bảo rằng một quốc gia liên hiệp - một dự án có từ những năm 1990 - sẽ không được công bố tại các cuộc đàm phán trong tương lai giữa Belarus và Nga.

Nhưng sẽ là khôn ngoan nếu chúng ta xem xét lại không chỉ năng lực đàm phán của cá nhân ông Lukashenko, mà còn cả những khía cạnh cơ bản về chiến lược của Nga ở Belarus.

Belarus- Thuốc thử mô hình quan hệ giữa Nga với các nước láng giềng

Nhiều ý kiến phân tích đồng thuận rằng, Moscow sẽ sử dụng những rắc rối ở quốc gia láng giềng để theo đuổi hợp tác quân sự và hội nhập thể chế sâu rộng hơn. Tư duy này thực ra là không chính xác, nhưng điều đó không có nghĩa là Nga không quan tâm đến Belarus hoặc mối quan tâm này đã giảm xuống.

Đối với Nga, Belarus sẽ tiếp tục đóng vai trò là một 'quốc gia đệm' quan trọng chống lại phương Tây, cho dù mối đe dọa của phương Tây được thể hiện bởi sự thúc đẩy kinh tế của EU về phía đông, hay bởi sự mở rộng quân sự của NATO về hướng biên giới phía Tây Nga.

Ý tưởng về 'Tình anh em Slavic' đóng vai trò như một mối liên kết chặt chẽ giữa các thành phần của giới tinh hoa chính trị của Nga, nhưng sự thúc đẩy hình thành Nhà nước Liên minh với Belarus phản ánh nhiều điều hơn thế.

Nếu Nga sáp nhập Belarus, hành động này sẽ phá vỡ mô hình quan hệ của Nga với các nước láng giềng gần gũi thuộc Liên Xô cũ và đặc biệt là những nước là thành viên của Liên minh Kinh tế Á-Âu (EEU) do Moscow lãnh đạo.

Điều kiện để hình thành Nhà nước Liên minh

Có lẽ kịch bản tối hậu mà Nga sẽ trực tiếp sử dụng sức mạnh quân sự của mình và tiến tới dự án tích hợp địa-chính trị là nếu một cuộc cách mạng màu diễn ra ở Belarus [đây là điều mà Nga lo ngại, sau khi đã có nhiều dấu hiệu gia tăng khủng hoảng chính trị ở nước này trong vài năm gần đây], dẫn đến triển vọng một chính phủ công khai thân phương Tây hoặc có tư tưởng cải cách lên nắm quyền.

Các cuộc đàm phán về các vấn đề nhạy cảm (một loại tiền tệ chung, một mã số thuế thống nhất, v.v.) sẽ được tiếp tục thực hiện, nhưng chúng cũng theo cùng một kịch bản chậm rãi những năm trước, nếu không muốn nói là 'kéo dài lê thê hàng thập kỷ'.

Khó có thể xảy ra đột phá mang tính bước ngoặt. Ông Lukashenko sẽ vẫn không muốn nhượng bộ quá nhiều.

Trong thời điểm này, 'phương án lai' (hybrid option) hiện đang được áp dụng là từ từ gia tăng ảnh hưởng kinh tế và chính trị của Nga ở Belarus có thể sẽ tiếp tục và sự thay đổi của nó phần lớn sẽ phụ thuộc vào sự bất mãn của người dân trong nước (Belarus).

Nếu Nga thấy các điều kiện trước cách mạng màu xuất hiện, phản ứng của Moscow có thể lập tức phát triển từ 'phương án lai' sang 'phương án tùy chọn' mà không một chuyên gia nào dám chắc chắn.

Theo Thiên Nam/Đất Việt Link Gốc:           Copy Link
http://baodatviet.vn/the-gioi/quan-he-quoc-te/belarus-la-thuoc-thu-mo-hinh-quan-he-nga-voi-lang-gieng-3434762/

Tags: khủng hoảng chính trị Belarus 2020  |  Nhà nước Liên minh Nga-Belarus  |  Nga sáp nhập Crimea