Mỹ gạt Nga ra bên lề thế giới: Quyền phủ quyết?

Một cựu quan chức ngoại giao Ukraine mới đây đã nói về kế hoạch của Tổng thống Mỹ Joe Biden nhằm hình thành trật tự thế giới mới không có Nga.

Mỹ định thiết lập trật tự thế giới mới 'không Nga'

Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden hiện đang xây dựng kế hoạch thiết lập một trật tự thế giới mới, trong đó Nga dường như 'bị đẩy ra ngoài lề chính trường quốc tế' - cựu Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Vladimir Ogryzko cho biết trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Espreso.

Nhà ngoại giao giải thích rằng, hiện nay Kiev không thể phớt lờ lập trường của Moscow, vì Nga có quyền phủ quyết trong Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc và cũng có thể ngăn chặn bất kỳ quyết định nào trong OSCE là nơi hoạt động theo nguyên tắc đồng thuận.

Theo ý kiến của ông Ogryzko, cách duy nhất là tránh xa các hoạt động của những cơ cấu mà Nga có quyền phủ quyết thực sự.

'Không phải vô ích khi các đối tác phương Tây của chúng tôi hiện đang phát triển và sẽ sớm triển khai một khái niệm cấu trúc hoàn toàn khác dựa trên các quy tắc trật tự thế giới. Nhưng là nơi không có Liên bang Nga. Điều đó thực chất là đẩy Nga và các chế độ độc tài khác ra ngoài lề chính trường thế giới' - cựu Ngoại trưởng Ukraine nói.

Cựu Bộ trưởng bày tỏ quan điểm rằng nếu một quốc gia vi phạm hiến chương Liên Hiệp Quốc thì trật tự ấy không thể giúp khu vực, thế giới bảo đảm được hòa bình và ổn định.

5 thành viên Thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc đã từng nhiều lần sử dụng quyền phủ quyết (Ảnh minh họa

'… đó là một trật tự mạo danh mà Nga đang lạm dụng. Vì vậy trong vài tháng nữa sẽ diễn ra hội nghị thượng đỉnh các nền dân chủ (đây là ý tưởng của Tổng thống Biden), nơi tụ hội các quốc gia mà đối với họ các giá trị dân chủ có ý nghĩa quan trọng hàng đầu, là những nước hiểu rằng sẽ chỉ có một bên chiến thắng, dân chủ hoặc chuyên chế' - ông Ogryzko nói.

Nhà ngoại giao phỏng đoán rằng chẳng bao lâu nữa thế giới được cho là sẽ chia thành hai phe: Thứ nhất là 'phe dân chủ' - nơi tập hợp các quốc gia văn minh hùng mạnh', và phía đối lập là 'phe chuyên chế' bao gồm từ mười đến mười lăm quốc gia.

Đồng thời, vị cựu Ngoại trưởng Ukraine bày tỏ hy vọng rằng, chiến thắng trong cuộc đối đầu thế giới mới đó sẽ thuộc về phe phương Tây, vì đây là 'sứ mệnh lịch sử của nền dân chủ'.

Được biết, trước đây các nước phương Tây cũng đã nhiều lần tìm cách gạt Nga sang bên lề chính trường thế giới bằng các đề xuất làm giảm vai trò của Nga, ví dụ như xóa bỏ quyền phủ quyết của các thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, nhằm thực sự loại bỏ Nga khỏi chính trường thế giới, xóa bỏ vai trò của Nga trong các sự kiện quốc tế

Bỏ quyền phủ quyết là Nga sẽ bị trói tay?

Hiện nay, năm quốc gia có quyền phủ quyết trong Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc là Nga, Mỹ, Anh, Pháp và Trung Quốc.

Vấn đề quyền phủ quyết của các Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc từ lâu đã là đề tài nóng trong giải quyết các sự vụ quốc tế nhưng thực ra, thuật ngữ ''phủ quyết'' thực sự chưa bao giờ được dùng trong Hiến chương Liên Hiệp Quốc, mặc dù nó là vấn đề mang tính chất thực tế và được sử dụng rộng rãi trong giới ngoại giao và các phương tiện truyền thông.

Để một nghị quyết được thông qua, nó phải thu hút được 9 phiếu thuận từ tổng cộng 15 nước thành viên của HĐBA (gồm 5 thành viên thường trực là Nga, Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Trung Quốc và 10 thành viên không thường trực). 9 phiếu thuận đó tính cả số phiếu tán thành của 5 thành viên thường trực.

Quyền phủ quyết của các thành viên thường trực đóng vai trò hết sức quan trọng trong quá trình thông qua một nghị quyết. Bất kể là một nghị quyết nhận được bao nhiêu phiếu thuận, nhưng nếu chỉ 1 trong 5 Ủy viên thường trực phủ quyết thì không một nghị quyết nào của Hội đồng Bảo an được phép thực hiện.

Về thực chất, điều đó gián tiếp thừa nhận năm quốc gia nói trên có vai trò quyết định trong việc giải quyết những vấn đề trọng đại của thế giới.

Đây thực chất là một quyền lực tối thượng mà 5 Ủy viên này có thể lợi dụng để bác bỏ ý kiến của nhau hay dùng để bảo vệ quyền lợi đất nước mình hoặc đồng minh của mình. Trên thực tế đã có nhiều nghị quyết bị phủ quyết bởi 1 trong 5 Ủy viên này, khi nó chống lại chính mình.

Nga, Mỹ và Trung Quốc đã thường xuyên sử dụng quyền phủ quyết để bác bỏ các nghị quyết lên án lẫn nhau trong vấn đề tranh chấp lãnh thổ của Trung Quốc, giải quyết cuộc nội chiến Syria hay vấn đề hạt nhân Iran hoặc vấn đề Nga sáp nhập bán đảo Crimea của Ukraine…

Do đó, Mỹ và đồng minh muốn loại bỏ quyền phủ quyết tức là ngăn chặn khả năng Moscow sử dụng quyền này để phủ quyết các nghị quyết do phương Tây đưa ra, gây bất lợi cho Nga.

Hơn nữa, nếu hạn chế quyền phủ quyết, tức là việc ra nghị quyết sẽ được quyết định bằng số phiếu thuận, 3 nước Ủy viên thường trực còn lại (Anh, Mỹ, Pháp) dễ dàng áp đảo Nga và Trung Quốc trong xử lý các sự vụ quốc tế, về phía Nga dù có được sự ủng hộ của Bắc Kinh cũng không làm gì được các nước phương Tây.

Khi đó, Nga sẽ thực sự không còn quyền quyết định các vấn đề chính trị thế giới. Do đó, Moscow sẽ không đời nào chấp nhận điều đó.

Theo Thiên Nam/Đất Việt Link Gốc:           Copy Link
http://baodatviet.vn/the-gioi/quan-he-quoc-te/my-gat-nga-ra-ben-le-the-gioi-quyen-phu-quyet-3441027/

Tags: Quyền phủ quyết tại liên hiệp quốc  |  chính trường quốc tế  |  Mỹ-Ukraine chống Nga