Nhà ở cho công nhân tại các khu công nghiệp: Không thể chậm hơn nữa

Nghèo về thu nhập, 'đói' về đời sống tinh thần là câu chuyện của hàng triệu người lao động hiện nay. Dù đã có nhiều chính sách được ban hành nhưng việc xây dựng các thiết chế văn hóa, hạ tầng xã hội tại các khu công nghiệp - khu chế xuất vẫn chưa thực sự được quan tâm đúng mức.

Chưa dám mơ đến thiết chế văn hóa

Sau nhiều năm tích cóp, vợ chồng anh Trương Thế Duy may mắn sở hữu một căn hộ rộng 62m2 tầng 5 tại Tổ hợp nhà ở cho công nhân của Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG Thái Nguyên. Đến giờ dù đã an cư được gần 3 năm nhưng niềm vui của vợ chồng anh Duy dường như vẫn còn tươi mới.

'Chúng tôi thấy rất hài lòng. Khu vực này tiện đi lại, có đầy đủ những tiện ích cần thiết như đưa đón con, mua sắm và vui chơi giải trí. Đặc biệt là dịch vụ điện, nước, vệ sinh được hỗ trợ nên rất rẻ. Vợ tôi là công nhân TNG gần 11 năm nên khi mua nhà được giảm trừ tiền tới gần 150 triệu đồng. Nhờ được an cư trong tổ hợp sản xuất mà đợt dịch vừa qua vợ chồng tôi vẫn có công việc và thu nhập ổn định' - anh Duy phấn khởi nói.

Rất dễ hiểu cảm xúc của vợ chồng anh Duy, dù đã an cư trong ngôi nhà của mình 3 năm nhưng vẫn ngỡ như là mơ. Bởi nhìn vào con số thống kê của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho thấy, cả nước hiện có 214 dự án nhà ở dành cho công nhân với quy mô sử dụng đất khoảng 600ha (trong đó đã hoàn thành 116 dự án với diện tích đất hơn 250ha và đang tiếp tục triển khai 98 dự án).

Với diện tích kể trên thì cả nước mới có khoảng 41% diện tích đất được đầu tư xây dựng đưa vào sử dụng. Riêng đối với nhà ở cho công nhân khu công nghiệp, mới đủ bố trí cho hơn 330 nghìn người lao động (NLĐ), đáp ứng khoảng 39% mục tiêu về nhà ở công nhân khu công nghiệp đến năm 2020.

Ngày 12/5/2017, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 655/QĐ-TTg về phê duyệt đề án 'Đầu tư xây dựng các thiết chế của công đoàn tại các KCN, KCX' với mục tiêu đến hết năm 2020 xây dựng được 50 thiết chế của công đoàn (gồm: Nhà ở, nhà trẻ, siêu thị và các công trình văn hóa, thể thao) phục vụ công nhân lao động tại các KCN. Tuy nhiên, sau 4 năm, đến nay chỉ có 3 tỉnh Hà Nam, Quảng Nam, Tiền Giang triển khai dự án đầu tư xây dựng 3 thiết chế của công đoàn, còn lại 40 tỉnh, thành phố mới chấp thuận về chủ trương đầu tư, tức là chỉ đạt 6% so với mục tiêu đặt ra.

Tại Bắc Ninh dù có tới 36 khu, cụm công nghiệp, trong đó 10 KCN lớn của miền Bắc nhưng theo số liệu khảo sát, có đến 50% số NLĐ được hỏi cho biết nơi họ ở không có các kết cấu hạ tầng văn hóa; chỉ có 10% trả lời là có, tuy nhiên mức độ đáp ứng nhu cầu lại chưa cao (khoảng 60%). Việc thiếu sơ sở hạ tầng văn hóa, cộng với nhiều công nhân lao động thường xuyên phải làm việc tăng ca nên thiếu thời gian để thư giãn, giải trí dẫn tới nhu cầu và mức hưởng thụ về văn hóa của NLĐ dần trở nên nghèo nàn, thụ động.

Không thể chần chừ

Về vấn đề nhà ở cũng như thiết kế hạ tầng xã hội trong KCN-KCX ông Đinh Quốc Toản, Chủ tịch Công đoàn các KCN và KCX Hà Nội cho biết, sau gần 2 năm xảy ra đại dịch vấn đề nhà ở, khu thiết chế cho NLĐ bức xúc và cấp thiết hơn bao giờ hết. Vấn đề này cần phải được giải quyết triệt để, không thể chần chừ. Nhà nước cần có chính sách quy định các địa phương khi xây dựng các KCN thì nhất thiết phải ưu tiên một phần đất đai, ngân sách hỗ trợ, xây dựng các thiết chế văn hóa công nhân và tổ chức các hoạt động chăm lo đời sống văn hóa tinh thần cho NLĐ trong các KCN.

Tương tự, khi đề cập đến nhu cầu nhà ở cũng như hạ tầng xã hội, đại diện Ban quản lý KCN – KCX Bắc Ninh cho biết, Bắc Ninh hiện có khoảng 150.000 trên tổng số gần 400.000 công nhân đang làm việc tại các doanh nghiệp lưu trú trên địa bàn tỉnh. Toàn tỉnh thu hút đầu tư 20 dự án nhà ở dành cho công nhân tập trung, quy mô khoảng 9.797 ha. Nhưng hiện mới chỉ có 3 dự án đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, đáp ứng 9.890 chỗ ở.

Do số lượng nhà ở cho công nhân trong các KCN không đáp ứng nhu cầu thực tế nên đại bộ phận NLĐ phải thuê nhà bên ngoài. Đặc biệt, chất lượng sống tại các khu nhà trọ vẫn còn nhiều hạn chế. Nhất là tình trạng không bảo đảm về hạ tầng xã hội, vệ sinh môi trường; khó bảo đảm các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy; thiếu thốn các thiết chế văn hóa; vấn đề kiểm soát dịch bệnh… dẫn đến đời sống của NLĐ chưa được đảm bảo.

Bà Nguyễn Thị Vân Hà, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Ninh trăn trở, ở hầu khắp các thôn, xóm hiện nay đã được chính quyền đầu tư xây dựng nhà văn hóa kiên cố, khang trang để phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa, học tập của bà con. Nhưng ở các KCN hiện nay lại chưa được đầu tư xây dựng thiết chế văn hóa cộng đồng phục vụ NLĐ.

Mấu chốt vẫn là cơ chế, chính sách

Phân tích các giải pháp căn cơ, góp phần cải thiện đời sống của công nhân, lao động, ông Bùi Sỹ Lợi - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho rằng, vấn đề mấu chốt là cơ chế, chính sách, khi quy hoạch, xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật trong các KCN phải gắn liền với quy hoạch, xây dựng đồng bộ cơ sở hạ tầng xã hội, thiết chế văn hóa cho người lao động. Theo đó, cùng với việc bố trí và giải quyết nhà ở, các địa phương khi xây dựng KCN-KCX cần tạo quỹ đất để DN xây dưng đồng bộ hạ tầng hỗ trợ đời sống NLĐ như nhà trẻ, bệnh viện, nơi khám chữa bệnh, khu vui chơi, giải trí..

Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Tài nguyên và Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường), cho rằng một trong những vấn đề lớn cần giải quyết là hạ tầng an sinh cho công nhân KCN. Xây dựng quy hoạch KCN phải đồng bộ với phát triển đô thị, dịch vụ, phân bố dân cư và nhà ở trong một phương án tổng thể, thống nhất, làm cơ sở cho việc thu hút đầu tư phát triển. Để làm được điều này cần có chính sách đủ mạnh để thu hút nhà đầu tư phát triển nhà ở xã hội, đặc biệt là nhà ở cho công nhân.

'Cần sớm sửa đổi, bổ sung khuôn khổ pháp lý quản lý KCN, KCX và khu kinh tế theo hướng trong KCN, khu chế xuất được bố trí nhà ở dành cho công nhân thuê (bảo đảm đáp ứng tối thiểu 50% số lượng công nhân có nhu cầu về nhà ở) có hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội' – ông Thọ đề xuất.

Theo Lê Minh Long/Đại Đoàn Kết Link Gốc:           Copy Link
http://daidoanket.vn/nha-o-cho-cong-nhan-tai-cac-khu-cong-nghiep-khong-the-cham-hon-nua-5672303.html

Tags: người lao động  |  khu công nghiệp  |  Nhà ở cho công nhân  |  đời sống tinh thần