Nord Stream 2: Mốc son trong chính sách đối ngoại của Putin

Nếu Moscow 'chú trọng kết đồng minh', Nord Strem-2 hoàn toàn có thể được xem là công cụ 'kết đồng minh' Nga-Đức và không thể thuyết phục Washington thay đổi...

Thỏa thuận Mỹ-Đức về Dự án Nord Stream-2 chính thức được công bố

Reuters đưa tin, ngày 21/7, khi điều trần trước Thượng viện Mỹ, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Victoria Nuland đã chính thức xác nhận nước này và Đức đã đạt được thỏa thuận về Dự án Nord Stream-2 trong chuyến thăm của Thủ tướng Merkel tới Mỹ.

Theo nhà ngoại giao Mỹ, trong thỏa thuận đạt được, Đức cam kết thực hiện các biện pháp, kể cả trừng phạt, nếu Nga 'tìm cách sử dụng năng lượng như một vũ khí hoặc thực hiện các hành động gây hấn hơn nữa đối với Ukraine'.

Cụ thể, nếu Moscow sử dụng năng lượng như một 'vũ khí chính trị', Berlin sẽ thực hiện các biện pháp riêng, đồng thời hướng tới các biện pháp ở cấp độ Liên minh châu Âu để trừng phạt Nga trong lĩnh vực năng lượng hoặc các lĩnh vực kinh tế khác.

Trong thỏa thuận, Mỹ-Đức nhất trí hỗ trợ gia hạn thỏa thuận vận chuyển khí đốt qua Ukraine hết hiệu lực vào năm 2024, kéo dài thêm 10 năm nữa, nỗ lực để giảm thiểu sự phụ thuộc của Ukraine vào khí đốt Nga cũng như doanh thu trung chuyển khí đốt.

Nord Stream-2 đã có thể về đích và sớm vận hành

Trong thoả thuận, Đức và Mỹ cũng thống nhất thành lập một 'Quỹ xanh Ukraine' với nguồn tài trợ khởi nghiệp là 150 triệu euro từ Đức, nhằm mục đích tạo hiệu ứng đòn bẩy với sự tham gia của các nhà đầu tư tư nhân, nâng quy mô quỹ lên với 1 tỷ USD.

Quỹ xanh Ukraine cũng liên quan tới các dự án hydro, hiệu quả năng lượng và năng lượng tái tạo giúp Ukraine giảm thiểu phụ thuộc vào khí đốt Nga. Riêng Đức cam kết hỗ trợ kỹ thuật để hòa mạng lưới điện Ukraine vào hệ thống lưới điện của châu Âu.

Để đảm bảo lợi ích cho Ba Lan - cũng là nước chống lại Nord Stream-2, Đức đồng ý ký 'Sáng kiến ​​Ba Biển', kế hoạch của Mỹ-EU thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng và an ninh năng lượng giữa các nước ven Biển Baltic, Biển Đen và Biển Adriatic.

Phía Đức đã xác nhận việc Washington và Berlin đạt dược thỏa thuận mang tính đột phá này, và cho biết chính quyền Tổng thống Biden cam kết không áp đặt thêm bất kỳ biện pháp trừng phạt nào đối với Dự án Nord Stream-2.

Như vậy, sau nhiều năm tranh cãi, Mỹ cuối cùng đã đạt được bước đột phá với Đức trong bất đồng về dự án đường ống dẫn khí đốt khổng lồ Nord Stream-2, đưa khí đốt từ Nga qua biển Baltic tới Đức.

Theo thông cáo của chính phủ Đức, ngay tối 21/7, Thủ tướng Angela Merkel đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin để thảo luận về một số vấn đề, trong đó trọng tâm là Dự án Nord Stream-2 sau Thỏa thuận Mỹ-Đức về dự án náy.

Ủy viên Ủy ban Đối ngoại của Hội đồng Liên bang Nga Vladimir Jabbarov, cho biết việc Mỹ và Đức đạt được thoả thuận mở ra cơ hội hoàn tất Dự án Nord Stream-2 để sớm đưa vào vận hành.

Trong phản ứng đầu tiên sau khi Thỏa thuận Mỹ-Đức về Nord Stream-2 được công bố, Văn phòng Tổng thống Ukraine đã cảnh báo rằng quyết định về Nord Stream-2 không thể được đưa ra 'sau lưng các bên thực sự bị dự án đe dọa'.

Tuy nhiên, Ủy viên Ủy ban Đối ngoại của Hội đồng Liên bang Nga Jabbarov cho rằng Kiev nên chứng tỏ là một 'đối tác mang tính xây dựng' để hy vọng có thể gia hạn thỏa thuận với Moscow về trung chuyển khí đốt Nga qua Ukraine.

Tổng thống Biden đã lắng nghe Thủ tướng Merkel và thay đổi đánh giá về Nord Stream-2

Nord Stream-2 là thành công lớn trong chính sách đối ngoại của Tổng thống Putin

Giới phân tích từng nhận định rằng khi Mỹ-Đức ra tuyên bố mở lối cho Dự án Nord Stream-2 thì đó được xem là thắng lợi lớn của Nga dưới thời Tổng thống Putin trong chiến lược đưa nước Nga thoát ra theo các dòng chảy.

Song khi Thỏa thuận Mỹ-Đức về Nord Stream-2 chính thức được công bố, với các nội dung Washington-Berlin đã thống nhất, thì dự án đường ống dẫn khí đốt khổng lồ này có thể được xem là mốc son trong chính sách đối ngoại của Tổng thống Putin.

Thứ nhất, chính sách đối ngoại 'chỉ ưu tiên xây đối tác, không chú trọng kết đồng minh' của Tổng thống Putin ngăn Mỹ tiếp tục chính trị hóa Nord Stream-2, đảm bảo an toàn cho Đức khi bảo vệ đến cùng dự án đường ống dẫn khí đốt này.

Mỹ và những 'anh em cũ của Nga' luôn cho rằng Dự án Nord Stream-2 là công cụ địa chính trị của Nga nên sẽ gây phương hại cho các đồng minh của Mỹ tại lục địa già và các quốc gia được xây dựng làm vùng đệm chiến lược chống Nga.

Trong khi đó, Nga và Đức luôn bảo vệ quan điểm Dự án Nord Stream-2 chỉ là một dự án kinh tế-thương mại đơn thuần. Chính sự khác biệt trong đánh giá giữa hai bên đã khiến cho Nord Stream-2 gặp bao phen sóng gió.

Tuy nhiên, khi Mỹ và Đức ký kết thỏa thuận đảm bảo cho Nord Stream-2 sẽ được khơi thông, trong đó có việc ngăn Nga biến dự án này thành vũ khí địa chính trị, cho thấy chính Mỹ và những 'anh em cũ của Nga' đã chính trị hóa Nord Stream-2.

Không dễ dàng Washington thay đổi nhìn nhận về Dự án Nord Stream-2 khi đã áp đặt biện pháp trừng phạt các thực thể tham gia dự án này chỉ vì xác định nó là công cụ địa chính trị của Moscow. Vậy điều gì khiến Washington thay đổi?

Giới phân tích cho rằng đó là chính sách đối ngoại 'chỉ ưu tiên xây đối tác, không chú trọng kết đồng minh' của Tổng thống Putin. Vì chính sách của Putin đảm bảo Nord Stream-2 chỉ là công cụ 'xây đối tác' giữa Nga và Đức.

Nếu Moscow vẫn 'chú trọng kết đồng minh', Nord Strem-2 hoàn toàn có thể được xem là công cụ 'kết đồng minh' Nga-Đức. Trong trường hợp này, dù cả Moscow và Berlin có cam kết thế nào cũng không thể thuyết phục được Washington.

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Putin đảm bảo an toàn cho Thủ tướng Merkel trong việc bảo vệ đến cùng Nord Stream-2

Đức cũng không thể bảo vệ đến cùng Nord Stream-2 trong trường hợp chính sách đối ngoại của Nga không phải là 'chỉ ưu tiên xây đối tác, không chú trọng kết đồng minh'. Đơn giản là càng bảo vệ càng chứng tỏ liên minh Nga-Đức bền chặt.

Rõ ràng, ở trường hợp Dự án Nord Stream-2, tác động lớn nhất của chính sách 'xây đối tác' của Moscow trong việc vô hiệu chính sách 'kết đồng minh' của Washington đã phát huy tác dụng, khi làm khó Mỹ trong việc xác định Ta - Bạn - Thù.

Chính điều đó đã khiến cho mọi hành xử của Washington đều có thể gây ra hậu quả, chứ không mang lại kết quả. Khi trừng phạt, Mỹ 'tưởng đánh vào địch nhưng lại đánh vào ta', khi thỏa thuận, Mỹ 'giúp phe ta nhưng lại là giúp địch'.

Bởi khi Mỹ áp trừng phạt các thực thể tham gia Dự án Nord Stream tưởng chừng chỉ gây thiệt hại cho Nga, nhưng hậu quả thì Đức gánh chịu. Giờ đây, Mỹ giúp Đức có thể khai thác lợi của Dự án Nord Stream-2, nhưng lại giúp cả Nga.

Thứ hai, chính sách đối ngoại 'chỉ ưu tiên xây đối tác, không chú trọng kết đồng minh' của Tổng thống Putin đã hạn chế tới mức thấp nhất những lợi ích mà Nga phải đánh đổi cho việc Nord Stream-2 được Mỹ-Đức khơi thông.

Trong tất cả các nội dung của Thỏa thuận Mỹ-Đức được công bố, Nga chỉ bị yêu cầu không được biến Nord Stream-2 thành công cụ chính trị và đảm bảo vẫn trung chuyển khí đốt cung cấp cho Châu Âu qua ngả Ukraine.

Mà cả hai điều này thực ra chỉ mang tính dự báo cho tương lai, bởi ngay từ giai đoạn tiền khả thi, Nord Stream-2 đã mang tính chất một dự án kinh tế-thương mại thuần túy, còn trung chuyển khí đốt qua Ukraine thì Moscow-Kiev đã ký thỏa thuận mới.

Còn lại trong tất cả những thỏa thuận, cam kết của Mỹ và Đức nhằm bảo đảm lợi ích cho những 'anh em cũ của Nga' được cho là bị ảnh hưởng bởi Thỏa thuận Mỹ-Đức về Nord Stream-2, Nga không hề được đề cập là bên có nghĩa vụ liên quan.

Giới phân tích cho rằng, để Washington và Berlin có thể thỏa thuận được như vậy, rõ ràng chính sách Nga chỉ 'ưu tiên xây đối tác' có ảnh hưởng mang tính quyết định. Bởi nếu Moscow còn 'chú trọng kết đồng minh' thì Nga phải đánh đổi lợi ích với Mỹ.

Chính sách xây đối tác của Tổng thống Putin giúpước Nga phát triển dù bị Mỹ-phương Tây bao vây đã gần một thập kỷ

Điều đó đã diễn ra trong thời Chiến tranh Lạnh với sự tồn tại thế giới lưỡng cực Xô-Mỹ. Việc 'ăn miếng trả miếng' luôn là những cái bẫy này đã buộc Liên Xô phải tốn rất nhiều nguồn lực cho việc 'kết đồng minh'.

Vì vậy, nếu còn áp dụng chính sách 'kết đồng minh', thì khi được Mỹ chấp nhận cho hưởng lợi từ Đức trong Dự án Nord Stream-2, Nga chắc chắn sẽ phải đánh đổi các lợi ích khác cho Mỹ.

Tuy nhiên, Moscow chỉ thực hiện chính sách 'xây đối tác', nên với Nga thì chỉ lợi ích Nga-Đức mới là cốt lõi trong thoả thuận Mỹ-Đức về Nord Stream-2, những lợi ích phái sinh hay đổi trao không phải là điều kiện với Nga để Nord Stream-2 vận hành.

Có thể thấy, chính sách đối ngoại 'chỉ ưu tiên xây đối tác, không chú trọng kết đồng minh' của chính quyền Putin đã tiết kiệm rất lớn nguồn lực của nước Nga, đảm bảo cho nước Nga có thể phát triển dù bị Mỹ-phương Tây bao vây đã gần một thập kỷ.

Ngọc Việt

Theo Đất Việt Link Gốc:           Copy Link
http://baodatviet.vn/the-gioi/quan-he-quoc-te/nord-stream-2-moc-son-trong-chinh-sach-doi-ngoai-cua-putin-3435916/

Tags: Dự án Nord Stream-2  |  Thỏa thuận Mỹ-Đức  |  Victoria Nuland  |  Quỹ xanh Ukraine  |  Vladimir Jabbarov  |  Chính sách xây đối tác  |  Chính sách kết đồng minh