Pháp triệu hồi Đại sứ sau khi mất hợp đồng thế kỷ

Đại sứ Pháp tại Mỹ, Úc được triệu hồi để tham vấn về liên minh Mỹ-Anh-Úc, khiến Paris mất hợp đồng hơn 56 tỷ USD.

Hợp đồng trị giá hơn 56 tỷ USD của Úc đặt Pháp chế tạo 12 tàu ngầm đã tan thành bong bóng khi liên minh Mỹ-Anh-Úc thành lập.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian

Trực tiếp bình luận trên phát thanh và truyền hình Pháp ngày hôm qua, Bộ Trưởng ngoại giao Pháp Jean Yves Le Drian tuyên bố lấy làm tiếc vì hành động của Úc và cay đắng nhận định 'đó không phải cách hành xử giữa các đồng minh'.

Ngoại trưởng Pháp trước đó gọi việc hủy bỏ hợp đồng tàu ngầm Australia-Pháp là 'nhát dao đâm sau lưng' và là hành động 'đơn phương, tàn bạo, không thể đoán trước'.

'Tôi thực sự tức giận và cay đắng trước quyết định này. Đó không phải cách hành xử giữa các đồng minh. Chưa nói hai bên đã dành tới 2 năm để đàm phán từ 2014 đến 2016, trong đó Úc muốn có sự tự chủ chiến lược, yêu cầu chuyển giao công nghệ rất nhiều, hợp đồng kéo dài tới 50 năm.

Cuối cùng Pháp đã dành được hợp đồng vì đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của họ trong cạnh tranh với các đối thủ khác như Đức, Nhật ở thời điểm đó. Tới năm 2019, hai bên đã ký thêm thỏa thuận khung, quan hệ đối tác để thúc đẩy nhanh nhất để chiếc tàu ngầm đầu tiên dự kiến sẽ được giao vào khoảng năm 2023' - Bộ trưởng Pháp nhận xét.

Bộ trưởng ngoại giao Pháp cũng không ngần ngại chỉ trích Tổng thống Mỹ Joe Biden với quyết định đơn phương và không thể đoán trước này; không khác những gì cựu Tổng thống Donald Trump từng làm. Đó là 'một sự đổ vỡ niềm tin'.

Hôm 17/9, Pháp đã triệu hồi các đại sứ của mình tại Mỹ và Úc để tham vấn. Ngoại trưởng nước này cũng cảnh báo sự ủng hộ của châu Âu đối với chiến lược của Mỹ tại Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương.

'Hậu quả của nó ảnh hưởng đến quan niệm của chúng tôi về liên minh, ảnh hưởng đến quan hệ đối tác của chúng tôi và tầm quan trọng của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đối với châu Âu' - ông Le Drian nói.

Một quan chức của Nhà Trắng cho biết, Washington lấy làm tiếc về quyết định gần đây của Paris và lưu ý rằng Mỹ sẽ hợp tác với phía Pháp để giải quyết những bất đồng trong những ngày tới.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thăm Australia năm 2018. Ảnh: Le Monde

Thỏa thuận AUKUS đã được ký hôm 15/9, với mục tiêu chính là tạo điều kiện thuận lợi cho việc 3 nước trao đổi thông tin và đổi mới công nghệ, cũng như cho phép các cuộc tấn công tầm xa. Đặc biệt, Australia dự kiến ​​sẽ được cung cấp công nghệ đóng tàu ngầm hạt nhân của Mỹ thay vì đặt Pháp chế tạo.

Tuyên bố thành về thiết lập AUKUS gây bất ngờ cho cộng đồng thế giới và giới quan sát quốc tế.

Giới chức châu Âu nhìn chung thất vọng trước hành xử của Mỹ, khi Washington bỏ qua bước tham vấn đồng minh bên kia bờ Đại Tây Dương trong các quyết định quan trọng – từ quyết định rút quân khỏi Afghanistan và nay là AUKUS. Vẫn còn đó lo ngại trong EU về nước Mỹ dưới thời Joe Biden chưa từ bỏ hành xử gạt đồng minh EU khỏi các quyết định then chốt như từng rất phổ biến dưới thời ông Donald Trump.

Chỉ vài giờ sau khi Mỹ, Anh, Australia thông báo thành lập AUKUS, EU đã công bố bản chiến lược đối với Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương. Theo quan điểm của EU, Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là một khu vực địa lý được xác định kéo từ Ấn Độ, Trung Quốc qua Nhật Bản, vươn tới Đông Nam Á, đi về phía Đông sang New Zealand và kết nối với Thái Bình Dương. Đây là khu vực 'có tầm ảnh hưởng chiến lược hàng đầu đối với lợi ích của EU' và thuộc diện EU ưu tiên đẩy mạnh hợp tác.

Mục tiêu của chiến lược EU đề ra là tăng cường và mở rộng hợp tác kinh tế ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Cùng lúc, EU muốn củng cố các quy tắc thương mại quốc tế, trợ giúp các đối tác chống và thích ứng với biến đổi khí hậu, tăng cường hợp tác về y tế với các nước kém phát triển.

Một mục tiêu khác mà EU hướng đến là tăng cường an ninh hàng hải và bảo đảm giao thương an toàn, không đứt quãng trên các tuyến hàng hải trên Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Trên hướng này, EU và các nước thành viên sẽ từng bước tăng cường hiện diện hải quân tại khu vực. Ngoại gia, EU cũng dành ưu tiên cho phát triển hợp tác vận tải, năng lượng với các quốc gia ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Tham vọng Mỹ-Anh-Úc là gì?

Cho đến nay, Mỹ, Anh, Australia chỉ cung cấp thông tin nhỏ giọt về sáng kiến này một ngày trước khi ra tuyên bố chính thức.

Việc định hình AUKUS trong vòng bí mật cho thấy cả 3 nước Mỹ, Anh, Australia kế hoạch thiết lập một cấu trúc mới, đặt phần còn lại vào tình thế 'sự đã rồi'.

Điểm nhấn nổi bật nhất cho đến lúc này chính là việc Australia sẽ được tiếp cận, sở hữu các tàu ngầm hạt nhân và công nghệ tàu ngầm. Đây mới là lần thứ hai Mỹ chia sẻ công nghệ thiết yếu này với một đồng minh, trước đó là với Anh theo một thỏa thuận ký kết năm 1958.

Mỹ-Anh-Úc lập liên minh mới.

Thủ tướng Morrisson nhận định thỏa thuận mới rất quan trọng với Canberra, giúp Australia trở thành một quốc gia hùng mạnh trong thế kỉ 21. Còn Thủ tướng Anh Jonson cho rằng thỏa thuận AUKUS sẽ góp phần bảo vệ hòa bình và nền an ninh của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, là minh chứng cho quan hệ bền chặt giữa Mỹ, Anh và Australia dựa trên những giá trị chung được chia sẻ ở mức độ mật thiết.

Theo kế hoạch, Mỹ và Anh trong vòng 18 tháng tới sẽ đáp ứng mong đợi của Canberra về làm chủ tàu ngầm hạt nhân. Các nhóm chuyên gia kĩ thuật, chiến lược của ba nước sẽ làm việc, hợp tác tại một cơ sở ở Adelaide. Australia kỳ vọng sẽ sở hữu 8 tàu ngầm hạt nhân được đóng ở Adelaide.

Thỏa thuận AUKUS cũng đề cập đến việc nâng cao tiềm lực, sức mạnh hỗn hợp, làm sâu sắc khả năng tương tác quân sự. AUKUS cũng bao gồm những 'cấu trúc mới' về đối thoại, gặp gỡ, can dự giữa giới hoạch định chính sách quốc phòng và đối ngoại của Mỹ, Australia và Anh. Cùng lúc, ba bên sẽ đẩy manh hợp tác ở nhiều lĩnh vực đang nổi và mới như an ninh mạng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, một số công nghệ ngầm dưới biển.

Giống nhóm Bộ tứ (Quad) bao gồm Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ, Australia, thỏa thuận AUKUS và Chiến lược của EU với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương không đề cập trực tiếp tới Trung Quốc, không có ý công khai gây hấn với Bắc Kinh. Nhưng dường như 'yếu tố Trung Quốc' luôn xuất hiện đằng sau những cấu trúc và hình thức can dự kiểu như vậy.

Theo Hải Lâm/Đất Việt Link Gốc:           Copy Link
http://baodatviet.vn/the-gioi/tin-tuc-24h/phap-trieu-hoi-dai-su-sau-khi-mat-hop-dong-the-ky-3439135/

Tags: liên minh Mỹ-Anh-Úc  |  liên minh AUKUS  |  Pháp-Úc  |  Hợp đồng tàu ngầm