Súng cối của Nga– sắp ra mắt những loại hoàn toàn mới

Phần lớn súng cối của quân đội Nga có từ thời Liên Xô. Số lượng các loại và mẫu mới hơn vẫn còn hạn chế, nhưng đang tăng dần lên.

Súng cối di động 82 ly 2B14 'Podnos'. Ảnh: Arms-expo.ru

Từ những năm 30, các loại súng cối đã là thành phần quan trọng nhất trong hệ thống vũ khí pháo binh của các lực lượng vũ trang Nga. Hiện tại, trong biên chế của quân đội Nga có một số lượng lớn các hệ thống súng cối thuộc các loại và cỡ nòng khác nhau.

Đồng thời, hướng phát triển của loại vũ khí này cũng không hề dừng lại, trong tương lai quân đội Nga sẽ nhận được những mẫu súng cối hoàn toàn mới.

Cácchỉ số chính

Hiện tại, có ba loại súng cối cỡ nòng: 82, 120 và 240 mm. Trước đây, đã từng tồn tại các hệ thống với cỡ nòng khác, nhưng chúng đã bị loại bỏ. Tùy thuộc vào nhu cầu của quân đội, tùy cỡ nòng và đặc điểm hoạt động, các loại vũ khí đó có thể được mang, vác, dùng xe kéo hoặc tự hành. Ngoài ra, các nhiệm vụ của súng cối có thể được giải quyết một cách hiệu quả bằng các mẫu của hệ thống 'súng bắn'.

Súng cối được trang bị cho lực lượng mặt đất, lực lượng đổ bộ đường không và thủy quân lục chiến. Các chi tiết cụ thể và các nhiệm vụ cần giải quyết sẽ xác định phạm vi vũ khí.

Vì vậy, trong lực lượng mặt đất có rất nhiều loại súng cối, mạnh nhất là hệ thống 240 mm tự hành, còn trong Lực lượng Nhảy dù, do những hạn chế khách quan, nên được trang bị súng cối cỡ nòng không vượt quá 120 mm.

Loại súng cối giảm thanh 2B25 'Gall'. Bên trái là đạn khí dạng bột. Ảnh: Russianarms.ru

Theo số liệu mở, tổng số súng cối của quân đội Nga lên tới vài nghìn khẩu. Do đó, các tác giả của cuốn sách tham khảo The Military Balance 2021 đã thống kê được ít nhất có 1540 khẩu súng cối 'đang hoạt động' và khoảng 2600 khẩu đang được bảo quản. Tuy nhiên, có cơ sở để cho rằng cuốn sách tham khảo nói trên không phản ánh đầy đủ thực trạng của sự việc, và số liệu thực tế là cao hơn.

Vớisốlượnglớn

Phổ biến nhất là súng cối 82 mm. Sản phẩm chính của lớp này là 'Podnos' di động 2B14. Quân đội Nga có ít nhất 950 khẩu súng cối loại này. Chúng được sử dụng cả theo thiết kế ban đầu lẫn kết hợp với các phương tiện khác nhau có khả năng mang vũ khí cùng kíp trắc thủ và đạn dược. Cũng ở cỡ nòng 82 mm là súng cối tự động 2B9 'Vasilek'. Tầm bắn của 'Podnos''Vasilek' 82 mm đạt 4-4,2 km.

Năm 2011, loại cối đặc biệt 2B25 'Gall' lần đầu tiên được trình làng. Đây là hệ thống 82 mm dành cho loại đạn đặc biệt 3VO35E, sử dụng nguyên tắc phong tỏa bằng khí dạng bột. Do đó, khi bắn, 'Gall' tạo ra tiếng ồn tối thiểu. Theo báo cáo, loại súng cối này đã được khởi động sản xuất hàng loạt, nhưng các chi tiết cụ thể không được báo cáo. 2B25 được trang bị cho các lực lượng đặc biệt.

Tổ hợp 2S12 'Sani': Tốp trắc thủ đang dỡ súng cối 120 mm 2B11 ra khỏi xe. Ảnh Bộ Quốc phòng Liên bang Nga

Cơ sở của loại súng cối 120 ly là sản phẩm 2B11, đã được đưa vào sử dụng từ đầu những năm 80. Loại súng cối này được trang bị bánh xe rời, có thể kéo bằng nhiều phương tiện kéo khác nhau. Ngoài ra 2B11 được sử dụng như một phần của tổ hợp cối 2S12 'Sani'.

Trong trường hợp này, súng cối có thể được kéo hoặc vận chuyển trong thùng xe tải. Năm 2007, loại súng cối 120 mm mới 2B23 'Nona-M1' phiên bản có xe kéo được đưa vào sử dụng. Tầm bắn tối đa cho súng cối 2B11 và 2B23 đạt 7,1-7,2 km.

Chuẩn bị cho 2B11 khai hỏa. Ảnh Bộ Quốc phòng Liên bang Nga

Trước đây, trong hệ thống súng cối có loại cỡ nòng 160 mm. Sau đó nó đã bị loại bỏ, nhưng vẫn còn khoảng 300 khẩu M-160 mẫu năm 1949 được lưu giữ.

Loại súng cối mạnh nhất của quân đội Nga là sản phẩm 240 mm 2B8 hoặc M-240, được sử dụng như một phần của tổ hợp tự hành 2S4 'Tulip'. Tổng số các thiết bị này lên tới 40 khẩu.

Tại các cơ sở lưu trữ vẫn còn khoảng 390 khẩu. Hiện tại, một chương trình đang được tiến hành để hiện đại hóa các loại pháo tự hành này nhằm cải thiện chất lượng chiến đấu của chúng. 2S4 có thể sử dụng nhiều loại đạn với tầm bắn tối đa lên tới 20 km.

Một loại vũ khí có chức năng tương tự súng cối 120 mm là hệ thống pháo tự hành - 2S9 'Nona-S' và các sửa đổi, 2S31 'Vienna' và 2S34 'Khosta'. Pháo 2A51 và 2A80 có khả năng sử dụng đạn cối và bắn ở góc nâng cao với tầm bắn lên tới 7-8 km.

Sự hiện diện của các phương tiện kiểm soát hỏa lực tiên tiến cung cấp một giải pháp hiệu quả cho các nhiệm vụ chiến đấu. Tổng số thiết bị như vậy là khoảng 500 khẩu. Hàng trăm chiếc xe loại này đang được lưu giữ.

Pháo cối tự hành 240 mm 2S4 'Tulip' vào vị trí. Ảnh Bộ Quốc phòng Liên bang Nga

Sự phát triển đầy hứa hẹn

Sự phát triển của súng cối vẫn đang tiếp tục, và trong tương lai gần, quân đội Nga sẽ có những mẫu vũ khí và trang bị mới. Đóng góp chính cho các quá trình này sẽ được thực hiện bởi công ty 'Sketch'.

Công việc nghiên cứu thử nghiệm của 'Sketch' là chế tạo các loại pháo tự hành trên các khung gầm khác nhau, mang lại khả năng cơ động cao.

Những cỗ máy này được trang bị vũ khí hiện đại. Đồng thời, đề xuất sử dụng các hệ thống thông tin liên lạc, dẫn đường và điều khiển hỏa lực hiện đại để có được độ chính xác cao nhất có thể.

Đạn cho hệ thống 'Tulip'. Ảnh Bộ Quốc phòng Liên bang Nga

Pháo cối tự hành 2S41 'Drok' đã được mang đi thử nghiệm. Nó được chế tạo trên khung gầm hai cầu 'Typhoon' và được trang bị giá đỡ tháp pháo cho nòng 82 mm. Nếu cần, có thể tháo rời pháo cối ra khỏi tháp và sử dụng với một tấm đế và hai chân ở dạng di động hoặc có thể vận chuyển được.

Còn hai dự án đầy hứa hẹn nữa là 2S40 'Phlox' và 2S42 'Lotos' dựa trên ý tưởng pháo-lựu-cối. Các phương tiện chiến đấu này được thực hiện trên các khung gầm khác nhau và được trang bị pháo 120 mm, phát triển trên cơ sở ý tưởng của dự án 2A51 và 2A80. Chúng có thể thực hiện các nhiệm vụ của súng cối, nhưng đồng thời có khả năng bắn trực tiếp bằng các loại đạn khác nhau.

Pháo tự hành 2S9 'Nona-S' - có chức năng tương tự như súng cối. Ảnh Bộ Quốc phòng Liên bang Nga

Các hệ thống tự hành của công ty 'Sketch' được thiết kế cho lực lượng mặt đất và lực lượng đổ bộ đường không. Hiện chúng vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm và sẽ hoàn thành trong những năm tới.

Theo đó, trong tương lai gần, việc sản xuất hàng loạt sẽ bắt đầu và bàn giao cho quân đội. Dự kiến, các sản phẩm của 'Drok' sẽ bổ sung hoặc thay thế các hệ thống 82 mm di động, 'Lotos''Phlox' sẽ đảm nhận một phần nhiệm vụ của 'Nona-S' và các thiết bị tương tự khác.

Phát triển các thành phần

Bản thân thiết kế của súng cối đã đạt đến độ hoàn hảo cách đây vài thập kỷ, và việc cải tiến thêm nữa là không thể hoặc không thực tế. Tuy nhiên, có những cách khác để cải thiện các đặc tính của hệ thống súng cối, nhằm cải thiện các thành phần của nó.

Pháo cối tự hành 2S41 'Drok' đầy hứa hẹn. Ảnh Bộ Quốc phòng Liên bang Nga

Một nhược điểm đặc trưng của súng cối nói chung là độ chính xác tương đối thấp, hạn chế hiệu quả bắn vào các mục tiêu nhỏ hoặc đang di chuyển. Vấn đề về độ chính xác có thể được giải quyết bằng các loại đạn có dẫn đường.

Vì vậy, từ đầu những năm 80, tổ hợp 1K113 'Daredevil' với loại đạn dẫn đường 240 mm, được thiết kế cho 'Tulip', đã được đưa vào sử dụng. Trong những năm gần đây, hệ thống 'Gran' thường xuyên được trưng bày tại các cuộc triển lãm, hệ thống này tương thích với toàn bộ các loại súng cối 120 mm.

Độ chính xác và các đặc điểm khác cũng phụ thuộc vào các phương tiện điều khiển hỏa lực. Trên các hệ thống súng cối hiện đại, chẳng hạn như 2S41 hoặc 2S4 trong phiên bản hiện đại hóa, các công cụ tạo dữ liệu và dẫn đường kỹ thuật số hiện đại đã được sử dụng để bắn. Ngoài ra, các đặc tính được cải thiện nhờ cơ giới hóa các quy trình dẫn đường.

Công việc chuẩn bị cho loại súng cối có đầu đạn dẫn đường 'Gran'. Ảnh: Phòng thiết kế vũ khí

Cuối cùng, người ta thường chú ý nhiều đến các phương tiện điều khiển pháo binh. Các hệ thống điều khiển tự động đang được đưa vào để thu thập và xử lý dữ liệu cùng với việc sau đó ban hành chỉ định mục tiêu cho vũ khí hỏa lực.

Việc truyền dữ liệu đến thiết bị đầu cuối của chỉ huy hoặc trực tiếp đến hệ thống điều khiển phức hợp giúp tăng tốc đáng kể cho việc khai hỏa và cải thiện kết quả bắn.

Hiện tại và tương lai

Tóm lại, súng cối chiếm một vị trí quan trọng trong danh mục vũ khí trong quân đội và không bao giờ có thể loại bỏ nó. Các đơn vị có số lượng lớn các loại súng cối với nhiều kiểu dáng và cỡ nòng khác nhau có thể giải quyết nhiều nhiệm vụ chiến đấu với hiệu quả cao.

Hiện tại, phần lớn súng cối của quân đội Nga được phát triển và sản xuất từ ​​thời Liên Xô. Số lượng các loại và mẫu mới hơn vẫn còn hạn chế, nhưng đang tăng dần lên. Ngoài ra, các sản phẩm mới sẽ đi vào hoạt động trong thời gian tới.

Do sự kết hợp có lợi giữa các giải pháp cũ đã được kiểm chứng và công nghệ hiện đại, chúng sẽ cho thấy hiệu suất cao hơn và trở thành sự bổ sung hiệu quả cho các loại vũ khí hiện có. Tất cả những điều này sẽ có ảnh hưởng tích cực đến pháo binh nói chung.

Nguyễn Quang (Theo 'Bình luận quân sự' Nga)

Theo Đất Việt Link Gốc:           Copy Link
http://baodatviet.vn/quoc-phong/vu-khi/sung-coi-cua-nga-sap-ra-mat-nhung-loai-hoan-toan-moi-3439245/

Tags: súng cối  |  "Podnos" di động 2B14  |  cối 2S12 "Sani"  |  tổ hợp tự hành 2S4 "Tulip"  |  2S9 "Nona-S"  |  cối tự hành 2S41 "Drok"