Trách nhiệm bồi thường thiệt hại của công chứng viên

Công chứng viên phải tuân theo quy tắc đạo đức hành nghề để đảm bảo chứng nhận khách quan, trung thực, đúng pháp luật, hướng tới mục đích đảm bảo tính hợp pháp, xác thực của hợp đồng, giao dịch, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên tham gia giao kết và người có quyền, nghĩa vụ liên quan.

Đảm bảo vpháp lý, an toàn về tài sản

Trong quá trình hành nghề công chứng, nếu để xảy ra sai sót trong giao dịch thì công chứng viên phải là người chịu trách nhiệm. Lỗi công chứng viên được xác định trong hai trường hợp: Lỗi cố ý hoặc vô ý.

Nếu công chứng viên vi phạm lỗi cố ý, dù biết giấy tờ giả nhưng vẫn cố tình thực hiện đóng dấu và có sự liên minh với đối tượng làm giả thì hành vi này vi phạm pháp luật hình sự về 'Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản' theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Còn với lỗi vô ý, không làm hết trách nhiệm để lọt giấy tờ giả gây thiệt hại cho các bên tham giam giao dịch thì ngoài trách nhiệm của công chứng viên, tổ chức công chứng cũng phải chịu trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại (nếu có).

Công chứng viên phải tuân thủ đạo đức hành nghề, hiến pháp và pháp luật khi hành nghề công chứng

Trên thực tế, công chứng viên chỉ có thể kiểm tra một số dấu hiệu cơ bản của giấy tờ, chưa có thẩm quyền giám định các loại giấy tờ của chủ thể yêu cầu công chứng cung cấp. Nếu công chứng viên đã làm đúng nguyên tắc, hết trách nhiệm nghề nghiệp thì trường hợp này được xếp vào lỗi vô ý.

Việc công chứng viên công chứng hợp đồng, giao dịch thể hiện tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng, giao dịch dân sự. Đây không chỉ đơn thuần là công việc của công chứng viên mà còn là trách nhiệm do Nhà nước giao phó nhằm bảo đảm an toàn pháp lý cho các bên tham gia hợp đồng, giao dịch; phòng ngừa tranh chấp; góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.

Công chứng viên thuộc Văn phòng công chứng Nguyễn Đức Thắng, Thành phố Cần Thơ làm việc với khách hàng

Theo khoản 3, 5 Điều 40 Luật Công chứng 2014, công chứng viên kiểm tra giấy tờ trong hồ sơ yêu cầu công chứng. Trường hợp hồ sơ yêu cầu công chứng đầy đủ, phù hợp với quy định của pháp luật thì thụ lý và ghi vào sổ công chứng.

Trong trường hợp có căn cứ cho rằng trong hồ sơ yêu cầu công chứng có vấn đề chưa rõ, việc giao kết hợp đồng, giao dịch có dấu hiệu bị đe dọa, cưỡng ép, có sự nghi ngờ về năng lực hành vi dân sự của người yêu cầu công chứng hoặc đối tượng của hợp đồng, giao dịch chưa được mô tả cụ thể thì công chứng viên đề nghị người yêu cầu công chứng làm rõ hoặc theo đề nghị của người yêu cầu công chứng, công chứng viên tiến hành xác minh hoặc yêu cầu giám định; trường hợp không làm rõ được thì có quyền từ chối công chứng.

Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp

Điều 37 Luật Công chứng 2014 quy định: Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp của công chứng viên là loại hình bảo hiểm bắt buộc. Việc mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho công chứng viên phải được duy trì trong suốt thời gian hoạt động của tổ chức hành nghề công chứng.

Tổ chức hành nghề công chứng có nghĩa vụ mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho công chứng viên hành nghề tại tổ chức mình.

Như vậy, việc tổ chức công chứng không thực hiện mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho tất cả các công chứng viên là vi phạm quy định về nghĩa vụ của tổ chức hành nghề công chứng.

Nếu để xảy ra sai sót khi hành nghề, công chứng viên phải chịu trách nhiệm

Theo điểm m khoản 1 Điều 16 Nghị định 82/2020/NĐ-CP ngày 15/7/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự; phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã. Đối với hành vi không mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp liên tục cho công chứng viên của tổ chức mình sẽ bị phạt tiền từ 3.000.000 - 7.000.000 đồng.

Bảo hiểm công chứng viên được giải quyết trong trường hợp công chứng viên vô ý, không phát hiện chủ thể yêu cầu công chứng cung cấp chủ thể giả; giấy tờ tùy thân giả; giấy tờ chứng minh tài sản giả dẫn đến thiệt hại bồi thường.

Công chứng viên là người hoạt động trong lĩnh vực công chứng, đảm nhiệm các hành vi pháp lý như xác nhận, chứng nhận, chứng thực các bản sao giấy tờ, tài liệu, văn bằng, hợp đồng giao dịch… Là một công chứng viên phải tuân theo các quy tắc đạo đức hành nghề công chứng, hiến pháp và pháp luật.

Nghề công chứng viên do Nhà nước giao phó thực hiện với mục đích bảo đảm an toàn pháp lý cho chủ thể tham gia các hợp đồng, giao dịch; phòng ngừa tối đa tranh chấp xảy ra, góp phần bảo vệ quyền lợi, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức và các chủ thể tham gia hợp đồng, giao dịch…

Nguyễn Trí Cường

* Tác giả hiện là Chuyên viên Văn phòng công chứng Nguyễn Đức Thắng, Thành phố Cần Thơ; Học viên cao học Luật Dân sự và Tố tụng Dân sự, Trường Đại học Trà Vinh

Theo Công lý và Xã hội Link Gốc:           Copy Link
https://conglyxahoi.net.vn/phap-luat/trach-nhiem-boi-thuong-thiet-hai-cua-cong-chung-vien-77956.html

Tags: công chứng viên  |  đạo đức hành nghề  |  Văn phòng công chứng